Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 45 źródeł. Ulepszony 8 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 51 razy
    cerris
  • pomógł 27 razy
    gorgiasz
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 10 razy
    Agnieszka
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Czy badanie USG w czasie ciąży szkodzi dziecku lub matce?

ostatnio ulepszony 30 kwietnia 2015, 16.09

Pokaż zmiany
W skrócie
dyskusje

Prawidłowo wykonane badanie USG w czasie ciąży nie szkodzi dziecku ani matce. Badania pokazują, że nawet częste wykonywanie USG nie ma wpływu na późniejszy rozwój fizyczny i neurologiczny dzieci. Ryzyko wystąpienia kawitacji (powstawania pęcherzyków gazowych prowadzących do uszkodzenia tkanek) jest bardzo małe. Wzrost temperatury podczas badania USG jest nieznaczny i tym samym nie ma negatywnego wpływu na płód. Wyjątkiem jest badanie USG dopplerowskie, podczas którego obserwuje się wyższy wzrost temperatury. Badanie to powinno być wykonywane wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży.

W szczegółach
1 dyskusje

Częste wykonywanie badań USG może przyczyniać się do mniejszej długości ciała noworodków, ale nie ma to wpływu na późniejszy wzrost, rozwój neurologiczny czy językowy niemowląt.

W badaniu opublikowanym w 2004 r. stwierdzono, że częste wykonywanie  USG w ciąży może wpływać na mniejszą długość ciała noworodków. Dzieci, których matki robiły do pięciu USG w okresie ciąży, rozwijają się po narodzinach podobnie, jak dzieci matek, które wykonały badanie USG tylko raz.

Pod względem rozwoju neurologicznego i językowego nie było między dziećmi różnic, choć badanie z 1993 r. sugeruje, że u dzieci często badanych w życiu płodowym przy użyciu USG częściej obserwowano opóźnienia w rozwoju mowy. Natomiast w 2009 roku WHO opublikowało wyniki dotyczące przeglądu badań sprawdzających bezpieczeństwo USG i nie stwierdziło, by badania USG miały wpływ na rozwój mowy.

Podpowiedz coś

Nie zaobserwowano różnicy w rozwoju między dziećmi, których mamy wykonywały do pięciu badań USG, a tymi, których mamy robiły tylko jedno badanie USG.

Podpowiedz coś

Podczas wykonywania badań USG ryzyko wystąpienia zjawiska kawitacji jest bardzo małe. Kawitacja polega na wibracji lub gwałtownym zmniejszaniu się pęchęrzyków powietrza, co może doprowadzić do uszkodzenia tkanek. Dotychczas nie zaobserwowano tego zjawiska u płodów.

Zjawisko kawitacji dotyczy tych tkanek, w których mogą gromadzić się gazy (płuca, jelita). Kawitacja polega na wibracji stabilnych pęcherzyków gazu lub gwałtownym ich zmniejszeniu się pod wpływem ultradźwięków. Zjawisko to może powodować uszkodzenia i martwicę komórek.

W celu oceny ryzyka wystąpienia kawitacji w czasie badania ultrasonograficznego używa się indeksu mechanicznego. Za bezpieczną wartość indeksu mechanicznego (poniżej niej nie zajdzie zjawisko kawitacji) przyjmuje się 0,7. Badania pokazują, że w czasie rutynowo wykonywanych badań USG średnia wartość indeksu mechanicznego może przekraczać wartość 1. Chociaż teoretycznie wartość indeksu mechanicznego oznacza możliwość wystąpienia zjawiska kawitacji, to pomiary eksperymentalne pokazują, że w niektórych tkankach nie ma odpowiednio dużych baniek powietrza, aby zachodziło to zjawisko. W płucach i jamie brzusznej zdrowego płodu nie ma na ogół w ogóle baniek powietrza. Nie obserwuje się zjawiska kawitacji u płodów; ryzyko jego wystąpienia jest bardzo małe.

Podpowiedz coś

W przypadku prawidłowo wykonanego badania USG wzrost temperatury ciała jest nieznaczny i nie wpływa negatywnie na zdrowie matki ani rozwój płodu. Wzrost temperatury związany z badaniem USG jest taki sam, niezależnie czy wykonujemy USG 2D, 3D, czy 4D. Jedynie podczas badania USG dopplerowskiego wzrost temperatury jest większy i dlatego powinno być ono wykonywane tylko w uzasadnionych przypadkach, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży.

W czasie badania USG część energii fali dźwiękowej jest absorbowana przez tkanki i zamieniana na ciepło. Badania na zwierzętach pokazują, że wzrost temperatury o 4 stopnie Celsjusza przez dłużej niż 5 minut może powodować zmiany rozwojowe. Zwiększona temperatura może mieć duże znacznie dla rozwoju płodu, szczególnie jego mózgu, ale tego rodzaju efekty najprawdopodobniej nie występują przy badaniu USG, podczas którego tkanki poddane są działaniu temperatury bardzo krótko, miejscowo, a ciepło bardzo szybko się rozprasza.

W ultrasonografii medycznej do oceny mocy potrzebnej do podniesienia temperatury o jeden stopień używa się indeksu termicznego. Przyjmuje się, że wartość indeksu termicznego równa 1 oznacza wzrost temperatury o 2 stopnie Celsjusza. Za bezpieczną wartość indeksu termicznego przyjmuje się wartość 0,7. W przypadku obrazowania średnia wartość indeksu termicznego wynosi 0,3. Wzrost temperatury związany z badaniem USG jest taki sam, niezależnie czy wykonujemy USG 2D, 3D, czy 4D.

Badania pomiaru indeksu termicznego w czasie rutynowych badań USG w pierwszym trymestrze ciąży pokazują, że jego wartość wynosi średnio 0,2, co oznacza, że w pierwszym trymestrze wzrost temperatury w czasie badania USG jest nieznaczny i nieistotny. Istnieje też jedno badanie pokazujące, że w trakcie wykonywania USG nie wzrasta temperatura płynu owodniowego, w którym zanurzony jest  płód.

Wartość indeksu termicznego jest znacznie wyższa dla USG dopplerowskiego, przy którym średnia wartość indeksu termicznego wynosi 1,5. W czasie badania  dopplerowskiego potrzebna jest większa moc urządzenia, które intensywniej pulsuje i sprawia, że bardziej wzrasta temperatura tkanek. Dodatkowo w czasie badania głowica urządzenia trzymana jest przez dłuższy czas w jednym miejscu, co dodatkowo umożliwia zwiększanie temperatury ciała w danym miejscu. Warto pamiętać, że rutynowe wykonywanie USG dopplerowskiego - czyli bez wskazań medycznych - nie daje żadnych korzyści zdrowotnych.

Do tej pory nie opisano uszkodzenia tkanek u ludzi, których poddano działaniu aparatów diagnostycznych USG, ani u osób będących operatorami urządzeń. Zaleca się jednak, by ekspozycja na USG była najniższa jak to możliwe, mimo że dotychczas  nie znaleziono dowodów na szkodliwość badań USG.

Podpowiedz coś

Wykonywanie badań USG nie zwiększa ryzyka poronienia i nie ma wpływu na śmiertelność okołoporodową niemowląt.

Do przyczyn poronień (utrata ciąży do 22. tygodnia) nie zalicza się badań USG, ale wady genetyczne, choroby zakaźne, zmiany w obrębie narządów rodnych itd. Nie ma badań sugerujących związek między poronieniem a badaniem USG. Po przeanalizowaniu informacji, które uzyskano od grupy kobiet na temat liczby USG w ostatnim trymestrze ciąży oraz zakończenia ciąży, nie stwierdzono, aby w przypadku ciąż niskiego ryzyka liczba martwych urodzeń była różna w zależności od wykonywania jednego albo dwóch badań USG w trzecim trymestrze.

Podpowiedz coś

Wykonywanie badań USG nie powoduje autyzmu.

Badania pokazują, że jest mało prawdopodobne, aby wykonywanie badań USG przez kobiety ciężarne miało związek z autyzmem u ich dzieci. Istnieją badania stwierdzające negatywny wpływ USG na rozwój mózgu mysich płodów, nie  dają one jednak podstaw do formułowania jakichkolwiek wniosków na temat autyzmu u ludzi.

Podpowiedz coś

Wykonywanie USG jest bezpieczne w każdym trymestrze ciąży. Wyjątkiem jest badanie USG dopplerowskie, którego nie powinno się wykonywać rutynowo w pierwszym trymestrze ciąży.

Prawidłowo wykonane USG jest bezpieczne dla zdrowia. Przy czym badanie USG w późnym okresie ciąży (>24 tygodnia) nie przynosi korzyści medycznych w przypadku prawidłowego przebiegu ciąży. Warto zauważyć, że  w grupie kobiet wykonujących USG w późnym okresie ciąży minimalnie częściej wykonywano cesarskie cięcie. Jednak nieco większa liczba cesarskich cięć może być czysto przypadkowa.

W pierwszym trymestrze ciąży szkodliwe może być USG dopplerowskie, ponieważ płód jest wtedy najbardziej wrażliwy na wpływ promieniowania. Badanie to może podwyższyć temperaturę o ponad 1,5 półtora stopnia Celsjusza. W związku z tym zaleca się jego wykonywanie tylko w uzasadnionych przypadkach.

Podpowiedz coś

WHO przeanalizowało około 60 publikacji dotyczących stosowania ultrasonografii w diagnostyce położniczej i nie stwierdzono, by wykonywanie badań USG miało udowodnione szkodliwe działania uboczne.

Podpowiedz coś

Niektóre badania wskazują na zwiększoną liczbę ruchów płodu podczas badania USG. Prawdopodobnie dzieje się tak, ponieważ płód słyszy dźwięk powstający podczas wykonywania USG. Nie ma obecnie żadnych dowodów, by dźwięk ten był szkodliwy dla płodu.

Podpowiedz coś

Badanie USG jest formą ekspozycji na energię, która potencjalnie może inicjować szkodliwe efekty biologiczne, dlatego należy unikać stosowania ultradźwięków bez wymiernych korzyści medycznych.

W listopadzie 2011 roku Komitet Bioefektów i Bezpieczeństwa [ultradźwięków] wydał oświadczenie w imieniu zarządu International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology (ISUOG) oraz World Federation of Ultrasound in Medicine and Biology (WFUMB) na temat stosowania ultradźwięków w celach nie-medycznych. Zgodnie z nim nie powinno się wykonywać badań USG w ciąży wyłącznie w celu dostarczenia „zdjęć na pamiątkę”. Od 40 lat nie ma bezpośrednich dowodów na szkodliwe działanie ultradźwięków na płody ludzkie w trakcie badań przeprowadzanych ze wskazań medycznych. Niemniej jednak USG jest formą ekspozycji na energię, która potencjalnie może inicjować efekty biologiczne.

Podpowiedz coś

Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy wykonywanie USG podczas ciąży ma związek z leworęcznością u chłopców.

Niektóre badania pokazują, że wykonywanie USG podczas ciąży być może wiąże się z wystąpieniem leworęczności u chłopców. Natomiast inne nie potwierdzają takiej zależności. Ponadto trudno wyjaśnić, dlaczego badanie USG miałoby wpływać na wystąpienie leworęczności tylko u jednej płci.

Podpowiedz coś

USG może dawać błędne wyniki nt.  chorób  płodu albo jego nieprawidłowego  rozwoju. Trzeba o tym pamiętać, bo stres związany z nieuzasadnionymi obawami może być szkodliwy dla matki i dziecka, można też pochopnie podjąć niekorzystne działania.

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 45)

Zobacz wszystkie