Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 152 źródeł. Ulepszony 2 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 63 razy
    cerris
  • pomógł 32 razy
    gorgiasz
  • pomógł 11 razy
    Agnieszka
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Jakie mogą być skutki globalnego ocieplenia?

ostatnio ulepszony 08 marca 2017, 13.14

Pokaż zmiany
W skrócie
Podpowiedz coś

Prawdopodobne skutki globalnego ocieplenia to m.in. zmiany w rolnictwie, topnienie lodowców i brak wody do picia, podniesienie poziomu oceanów oraz ich zakwaszenie, a w konsekwencji ogromne skutki społeczne i ekonomiczne.

W szczegółach
1 dyskusje

Skutki globalnego ocieplenia

Podpowiedz coś

Zmiany w rolnictwie. Dwutlenek węgla sprzyja wzrostowi roślin, ale rolnictwo i hodowla uzależnione są od dostępności wody. Ocieplenie klimatu będzie prowadziło do coraz większych niedoborów wody, co pogorszy warunki uprawy roślin.

Obecnie regionalne susze powodują spadek produktywności roślinnej na świecie.

Jeśli przewidywania naukowców są słuszne to już w latach 30. obecnego wieku ekstremalne susze będą występowały m.in w krajach basenu Morza Śródziemnego. W latach 60. XX wieku susze dotkną obszar niemal całej Francji, części Niemiec i krajów położonych na południe od Polski.

Obszary położone na wyższych szerokościach geograficznych (np. Syberia) nie skompensują strat w rolnictwie wywołanych przez susze. Gleba w strefie arktycznej jest zbyt uboga, a ilość docierającego do powierzchni światła na wysokich szerokościach jest niewielka.

Podpowiedz coś

Topnienie lodowców i brak wody do picia. Około 1/6 populacji świata uzależniona jest od wody dostarczanej przez naturalne wiosenne, letnie i jesienne topnienia lodowców górskich. Ich roztopienie spowoduje susze, spadek plonów, kryzys energetyczny.

Największych problemów przysporzy topnienie lodowców Wyżyty Tybetańskiej i Andów. 

W drugiej połowie XXI wieku góry i wyżyny Azji Środkowej mogą stracić do 2/3 lodowców. W związku z tym największe rzeki Azji (Jangcy, Huang He, Ganges, Indus, Brahmaputra, Mekong) w czasie suszy skurczą się w swoim górnym biegu. Po stopnieniu lodowców rzeki będą nadal wylewać podczas monsunowych opadów, ale w porze bezdeszczowej zaczną występować susze. Wzrost temperatury przyspieszy parowanie wody z gleby i zapotrzebowanie na nią w rolnictwie będzie stale rosło. Przełoży się to na spadek plonów na tym obszarze nawet o 1/3.

W ciągu najbliższych 20 lat zniknie również wiele andyjskich lodowcówPo przejściowych powodziach na Amazonce wywołanych przez wodę z roztapiających się lodowców, puszcza amazońska zacznie wysychaćSpadek produkcji prądu przez elektrownie wodne, które w Boliwii, Peru czy Ekwadorze dostarczają połowę energii elektrycznej.

Podpowiedz coś

Podniesienie poziomu morza. Nawet umiarkowany wzrost poziomu morza może wywołać poważne skutki. Delty rzek i pola ryżowe zostaną zalane słoną wodą. Woda morska zanieczyści rzeki i pokłady wodonośne.

Kontynuacja wzrostu emisji gazów cieplarnianych doprowadzi do ocieplenia klimatu Ziemi o 4-6 stopni. Gdy ostatni raz było tak ciepło na Ziemi (kilkadziesiąt milionów lat temu), to nie było lodowych czap polarnych, a poziom wody był wyższy o 70 metrów.

Podpowiedz coś

Topnienie lodów podbiegunowych spowoduje podniesienie poziomu oceanów. Topnienie lodów Arktyki następuje wielokrotnie szybciej, niż jeszcze kilka lat temu prognozowali klimatolodzy

W miarę ocieplania się wód oceanu temperatura na Syberii, Alasce i w Kanadzie zacznie szybciej rosnąć, a leżąca tam pokrywa śnieżna zacznie coraz szybciej znikać. Proces jej zmniejszania już jest obserwowany. (Obecnie nie obserwujemy wzrostu temperatury na powierzchni wód Arktyki, bo nadwyżka energii zużywana jest na topnienie lodu. Dopiero kiedy lód stopnieje woda zacznie się nagrzewać.)

Gdy stopnieje lód i śnieg zwiększy się obszar ciemnej powierzchni pochłaniającej promienie słoneczne. Wieczna zmarzlina zacznie rozmarzać uwalniając metan. Wzrost temperatury grozi również destabilizacją arktycznych pokładów hydratów metanu, co spowoduje uwolnienie do atmosfery dużych ilości metanu, który wzmocni i przyspieszy proces globalnego ocieplania.

Ogrzewający się ocean przyspieszy topnienie lądolodu Grenlandii. Gdy wody powierzchniowe Oceanu Arktycznego będą znacznie cieplejsze od wód głębinowych mogą przestać opadać na dno. W dłuższej perspektywie (w przyszłym wieku) może to zatrzymać Prąd ZatokowyOsłabienie Prądu Zatokowego sprawi, że ciepło nie dotrze do Arktyki, co być może doprowadzi do zwiększania się pokrywy lodowej. Ale ciepło, które pozostanie na półkuli południowej zacznie ogrzewać lądolód Antarktydy Zachodniej. Przyspieszy to podnoszenie się poziomu wody w oceanach.

Podpowiedz coś

Zakwaszenie oceanów. Wzrost poziomu zakwaszenia oceanów zagraża przede wszystkim utrzymaniu bioróżnorodności w oceanach.

Wraz ze wzrostem kwasowości (spadek poziomu pH) wapienne szkielety i muszle wielu organizmów stają się podatne na rozpuszczanie.

Wzrost kwasowości oceanów zagrozi przede wszystkim organizmom, których aktywność stanowi podstawę ekosystemu raf koralowychRafy zamieszkuje do 3 milionów gatunków oraz 1/4 wszystkich gatunków ryb. Od zasobów raf koralowych uzależnione jest życie 30 milionów mieszkańców wysp i wybrzeży.

Rafy koralowe są bardzo wrażliwe na zmiany środowiska. Koralowce żyją w symbiozie z glonami. Te ostatnie dostarczają tlen i pożywienie, a koralowce dostarczają im składniki odżywcze i ochronę. Gdy wzrasta temperatura glony nie mogą produkować cukru, a koralowce zaczynają się ich pozbywać. Skutkiem tego jest wybielanie raf i obumieranie koralowców. Część ekspertów uważa, że rafy koralowe są już skazane na zagładę i nie uda ich się uratować. W obecnej formie nie dotrwają nawet do połowy wieku. Zniszczenie raf doprowadzi do niszczenia kolejnych ekosystemów. Prawdopodobnie większość morskiego życia tropikalnego ulegnie zagładzie

Podpowiedz coś

Skutki ekonomiczne i społeczne. Zmiany środowiskowe wywołają nieobliczalne skutki ekonomiczne i społeczne, od masowych migracji do wojen o wodę, żywność i energię.

Rozpoczną się migracje ludności w miarę zatapiania nisko położonych krajów. Nastąpi zakłócenie globalnej wymiany handlowej, transportu, zaopatrzenia energii, finansów, inwestycji, rynków pracy. To oznacza zagrożenie dla stabilności wielu krajów. Mogą pojawić się konflikty militarne o wodę i zasoby żywności lub energii.

Podpowiedz coś

Wydaje się mało prawdopodobne, by bez podjęcia radykalnych i zdecydowanych działań, zapobiec wzrostowi temperatury o 2 stopnie Celsjusza. 

Bezpieczne scenariusze emisji CO2, które dają nadzieję, że temperatura nie przekroczy 2 stopni Celsjusza wymagają redukcji światowej emisji CO2 o 70-85% w ciągu najbliższych 15 lat, do lat 30. obecnego wieku i całkowitej rezygnacji z energii z paliw kopalnych w późniejszych latach. Innymi słowy, nie możemy wyemitować już więcej niż 860 Gt dwutlenku węgla, żeby zapobiec wzrostowi temperatury o 2 stopnie Celsjusza. Przy założeniu, że utrzymamy dotychczasowy poziom emisji i nie będzie ona rosła w kolejnych latach, taką ilość dwutlenku węgla wyemitujemy w przeciągu najbliższych dwudziestu kilku lat. 

Ostatnie dane z 2015 roku wskazują, że skumulowany poziom antropogenicznych emisji dwutlenku węgla odpowiada temu prognozowanemu w modelu RCP 8,5.  

Średnie miesięczne temperatury dla niektórych miesięcy 2016 roku przekroczyły już próg 1,5 stopnia w odniesieniu do średniej temperatury dla okresu 1881-1910.

Podpowiedz coś

Wzrost temperatury jest niebezpieczny, ponieważ po przekroczeniu pewnego progu może zainicjować procesy nasilające i przyspieszające ocieplanie klimatu (tzw. dodatnie sprzężenia zwrotne), który nie będziemy mogli powstrzymać (uwalnianie się węgla i hydratów metanu).

Zmiany w systemie klimatycznym nie są prostą wypadkową efektów zmiany poszczególnych czynników. W systemie klimatycznym zachodzą zarówno dodatnie jak i ujemne sprzężenia zwrotne, które przyspieszają lub spowalniają wiele procesów. Gdyby nie występowały sprzężenia zwrotne, to samo podwojenie ilości dwutlenku węgla w atmosferze w porównaniu do epoki przedindustrialnej (a więc z 280 ppm do 560 ppm) oznaczałoby wzrost temperatury o 1,2 stopnia Celsjusza

Jednak nawet niewielki wzrost temperatury wywołuje zmiany, które mogą następnie ten wzrost przyspieszać i nasilać. Przykładowo, wzrost temperatury wywołany przez zwiększenie ilości dwutlenku węgla wywoła większe parowanie z powierzchni oceanów i lądów. Tym samym zwiększy się zawartość pary wodnej, która jest gazem cieplarnianym i wzmocni działanie dwutlenku węgla. Ocieplające się oceany zaczną uwalniać część rozpuszczonego w nim dwutlenku węgla i spadnie ich zdolność do jego absorpcji

Naukowcy szacują więc, że podwojenie ilości dwutlenku węgle w atmosferze w stosunku do epoki przedindustrialnej podniesie temperaturę o około 3 stopnie Celsjusza (w przedziale 1,5-4,5 stopnia).

Jednym z najbardziej niebezpiecznych sprzężeń zwrotnych może być uwolnienie do atmosfery dużych ilości węgla organicznego zgromadzonego w wiecznej zmarzlinie oraz metanu z hydratów metanu znajdujących się tuż pod dnem oceanów i lądolodów.

Węgiel w wiecznej zmarzlinie

Naukowcy szacują, że na półkuli północnej w wiecznej zmarzlinie znajduje się od 1330 do 1580 mld ton węgla organicznego (dwa razy więcej niż w ziemskiej atmosferze). Chociaż wieczna zmarzlina stanowi tylko 15% powierzchni wszystkich gleb na naszej planecie, ale w warstwie do głębokości 3 metrów znajduje się w niej więcej o połowę więcej węgla niż w pozostałych 85% gleb o tej grubości. Szacunki wskazują, że w tym stuleciu może dojść do uwolnienia się ze zmarzliny od 5 do 15% węgla, głównie pod postacią dwutlenku węgla (czyli  od 65 mld ton węgla do, w najgorszym przypadku, 240 mld ton węgla). Przyjmując, że w całości węgiel ten przyjmie postać dwutlenku węgla, jego ilość w atmosferze wzrośnie o dodatkowe 137-508 ppm.

Hydraty metanu

Postępujące ocieplenie klimatu może doprowadzić do uwolnienia dużych ilości metanu znajdującego się w postaci hydratów metanu pod dnem morskim i lądolodem. Metan jest bardzo silnym gazem cieplarnianym, a jego uwolnienie do atmosfery przyspieszy tempo ocieplania się Ziemi.

Hydraty metanu to substancja krystaliczna złożona z cząsteczek wody i metanu. Aby powstały, oprócz odpowiedniej ilości metanu (gaz ziemny) i wody (w dowolnym stanie skupienia) muszą być spełnione odpowiednie warunki fizyczne - odpowiednio niska temperatura i wysokie ciśnienieDlatego na Ziemi hydraty spotykamy w wiecznej zmarzlinie na lądzie lub poza nim, pod dnem oceanicznym oraz pod lądolodamiMetan jest bardzo silnym gazem cieplarnianym, a jego wpływ na ocieplenie jest kilkudziesięciokrotnie większy od dwutlenku węgla w przeliczeniu na jednostkę masy. W atmosferze występuje on w niewielkich ilościach

Ocieplenie klimatu doprowadzi w końcu do ocieplania się wiecznej zmarzliny, Oceanu Arktycznego oraz topnienia lądolodów. Doprowadzi to destabilizacji stabilnych pokładów hydratu metanu i uwalniania gazu do atmosferyIlość zgromadzonego w dnie Oceanu Arktycznego metanu szacuje się na ponad 1000 GtC.

Obecnie w każdej chwili może się wyzwolić do atmosfery 50 GtC, chociaż prawdopodobieństwo takie jest małe, ale przy obecnym tempie ocieplania się klimatu jest to nieuniknione. A taka emisja spowodowałaby dwunastokrotny wzrost zawartości metanu w atmosferzeUwolnienie takiej ilości metanu byłoby odpowiednikiem 40 lat emisji dwutlenku węglaDługotrwały wzrost temperatury Ziemi o 3 stopnie C doprowadzi do wyzwolenia 85% metanu z hydratów, co przyspieszyłoby tempo dalszego ocieplania klimatu.

Podpowiedz coś

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Ocena: 4.45 (37 ocen)

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 152)

Zobacz wszystkie