Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 92 źródeł. Ulepszony 3 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 63 razy
    cerris
  • pomógł 32 razy
    gorgiasz
  • pomógł 11 razy
    Agnieszka
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Czy warto praktykować sen polifazowy?

ostatnio ulepszony 23 kwietnia 2017, 23.28

Pokaż zmiany
W skrócie
Podpowiedz coś

Snu polifazowego warto spróbować tylko w wyjątkowych sytuacjachprzez krótki okres

Sen polifazowy jest to bowiem sen, w którym śpimy po kilka razy dziennie według ustalonego harmonogramu (np. sen bifazowy, everyman, dymaxion, Uberman), zaś stosowanie takiej metody snu może skutkować pogorszeniem się funkcji poznawczych i czasu reakcji.

Większość badań w tym kierunku dotyczy sytuacji ekstremalnych, które ciężko przełożyć na codzienne życie. Co więcej, brakuje badań dotyczących wpływu długotrwałego praktykowania tego typu snu na organizm. 

W szczegółach
Podpowiedz coś
Podpowiedz coś

Sen polifazowy to rozwiązanie zalecane jedynie w wyjątkowych warunkach, przez krótki okres

Podpowiedz coś

Badacze snu polifazowego podkreślają, że sprawdzi się on tylko w wyjątkowych sytuacjach (np. kiedy nie możemy sobie pozwolić na całonocny sen).

Podpowiedz coś

Łączna, mniejsza ilość snu będzie miała wpływ na pogorszenie się naszych zdolności poznawczych i czasu reakcji

Wyniki badań sprawdzające zdolności adaptacyjne ludzi do krótszego czasu snu wskazują, że przynajmniej w krótkim okresie (od kilku dni do miesiąca) można w miarę sprawnie funkcjonować i wykonywać swoje obowiązki śpiąc od 4,5 do 5,5 godzin na dobę. Wśród badaczy snu panuje co do tego zgoda.

Podpowiedz coś

Praktykując sen polifazowy należy pamiętać, że oszczędność czasu będzie mniejsza od tej zaplanowanej, gdyż często mamy do czynienia z bezwładnością senną (czasem, w którym organizm próbuje się w pełni rozbudzić).

Po wybudzeniu z drzemki mamy często do czynienia ze zjawiskiem bezwładności sennej - w tym czasie organizm próbuje się w pełni rozbudzić. Jakakolwiek efektywna praca umysłowa lub fizyczna wymagająca precyzji, skupienia czy uwagi jest w tym stanie niemożliwa. Bezwładność senna trwa na ogół od kilku minut do pół godziny, ale badania pokazują, że może trwać nawet do czterech godzin.

Podpowiedz coś

Badania nad snem polifazowym były prowadzone głównie z myślą o wprowadzeniu tej formy snu w wojsku, czy w służbach ratowniczych, gdzie czasami nie można sobie pozwolić na nieprzerwany ośmiogodzinny sen w nocy.

Głównym celem tych badań była ocena efektywności wykonywanych zadań w sytuacji ograniczonego czasu snu i próba stworzenia optymalnego harmonogramu snu, który gwarantowałby jak najwyższą efektywność wykonywanych zadań przy jak najkrótszej ilości snu przez jak najdłuższy czas. Badania te prowadzone były na niewielkich grupach żołnierzy oraz żeglarzy i trwały zazwyczaj około dwóch tygodni. W badaniach najczęściej nie uwzględniano żadnych efektów zdrowotnych związanych z deprywacją senną.

Badania lotnictwa amerykańskiego

Zaleca się minimum 45 minut ciągłego snu, chociaż lepsze dwie godziny. Im krótsza drzemka, tym więcej ich potrzeba. Celem jest zapewnienie ośmiu godzin snu na dobę.

Badania NASA

Badanie 91 ochotników, którego celem było sprawdzenie 18 różnych wariantów snu polifazowego. Czas snu podzielono na okres snu bazowego, trwający od 4 do 8 godzin i uzupełniano go drzemkami trwającymi od 0 do 2,5 godziny. Żaden z badanych wariantów nie mógł się równać z ośmiogodzinnym ciągłym snem. Aby zachować stałą uwagę na wysokim poziomie najważniejszym czynnikiem było zachowanie ogólnej ilości snu na poziomie 8 godzin na dobę. Okazało się, że dłuższe drzemki są lepsze od krótszych, a drzemki w ciągu nocy są mało efektywne, bo powodują bezwładność senną po przebudzeniu.

Inne badania

Badanie żołnierzy pracujących w cyklu 4 godziny pracy i dwie godziny odpoczynku pokazały, że tylko dwóch na 11 żołnierzy było w stanie wykonywać swoje zadania przez 15 dni. Badanie 6 silnie zmotywowanych kadetów z akademii lotniczej pokazało, że wszyscy oni byli w stanie efektywnie wykonywać swoją pracę przez 15 dni, chociaż sugerowali badaczom, że ich efektywność pewnie by spadła, gdyby eksperyment był przedłużony.

W innym badaniu porównywano czy lepiej spać 6 godzin ciągiem, czy sześć razy po godzinie. Badani byli podzieleni na 3 grupy po 10 osób wykonujących cztery zadania bez przerwy przez 42 godziny. Jedna grupa nie spała przez ten czasu. Druga mogła przespać się 6 godzin po 18 godzinach pracy, a trzecia spała 6 razy po godzinie co 7 godzin. Efektywność snu osób śpiących 6 godzin bez przerwy była wyższa od efektywności snu osób śpiących 6 razy po jednej godzinie, odpowiednio 92% i 72%, chociaż nie wykryto różnic pod względem ilości snu wolnofalowego. Do 34 godziny nie było różnic w efektywności wykonywanych zadań między grupą osób, które nie mogły spać, a tymi, którym na sen pozwolono. Dopiero po 35 godzinie osoby śpiące radziły sobie lepiej. W ciągu ostatnich 18 godzin badania z zadaniami lepiej radziły sobie osoby, które mogły spać przez 6 godzin bez przerwy. Grupy śpiące lepiej radziły sobie z wykonywaniem zadań od grupy, która nie spała. W grupie osób śpiących w systemie sześć razy po jednej godzinie odnotowano powszechnie bezwładność senną trwającą od 10 do 30 minut po przebudzeniu.

Claudio Stampi przeprowadził dwa badania artysty grafika Francesco Jost, który spał polifazowo łącznie 3 godziny na dobę. Prawdopodobnie był to jedyny eksperyment naukowy, w którym sprawdzano zdolność funkcjonowania przy bardzo ograniczonej ilości snu przez tak długi czas. Badany bardzo dobrze zaadaptował się do tego modelu snu. Występowały jednak problemy z budzeniem się, bezwładnością senną. Po roku powtórzono badanie. Trwało 48 dni i zakładało 3 godziny snu na dobę. 2 dni normalnego, ośmiogodzinnego snu nocnego, 6 dni fazy przejściowej i 39 dni badania (6 drzemek po 30 minut co 4 godziny). W 34 dniu badanemu pozwolono na swobodny sen, żeby porównać efektywność wykonywanych zadań. Spał 10 godzin. Po czym powrócono do snu polifazowego. Francesco Jost wyjątkowo dobrze zaadaptował się do snu polifazowego. Stampi uważa, że może być rzadkim przypadkiem osoby, która potrzebuje niewiele czasu na sen.

Podpowiedz coś

Nie ma badań, które sprawdzałyby jaki wpływ na zdrowie ma długotrwałe stosowanie metod mających na celu znaczne skrócenie czasu snu

Podpowiedz coś

Bardzo ciężko jest przyzwyczaić organizm do mniejszej ilości snu - większość osób, wyczerpana, rezygnuje po kilku dniach.

O tym, jak trudno przyzwyczaić się do mniejszej ilości snu mogą świadczyć relacje osób, które próbowały spać 2-3 godziny na dobę, rozbijając sen na 20-30 minutowe drzemki. Większość z nich porzuca tę praktykę po kilku dniach.

W 2000 roku, taki model snu miała rzekomo praktykować blogerka Puredoxyk, która również nazwała taką praktykę snu Uberman. Nazwę oraz sam model snu spopularyzował Tim Ferriss w swojej książce "4-godzinne ciało" (org. "The 4 Hour Body".) Sam Tim Ferriss przyznaje jednak, że stosuje tę metodę w wyjątkowych przypadkach.

Podpowiedz coś

Zdaniem niektórych adaptacja do snu polifazowego może trwać 2 tygodnie lub dłużej.

Badacze oraz osoby próbujące praktykować sen polifazowy zwracają uwagę, że największy problem stanowi budzenie się i wstawanie o określonych porach.

Jeśli planujesz praktykować sen polifazowy dobrze by było zapewnić sobie pomoc drugiej osoby, której zadaniem byłoby budzenie cię o określonej porze.

Podpowiedz coś

Dużo łatwiej do snu polifazowego przystosowują się osoby zmotywowane i mające zdolność szybkiego zasypiania.

Podpowiedz coś

Sen bifazowy (dwufazowy) jest najbardziej optymalny i naturalny spośród metod polifazowych.

Sen podzielony jest na dwa bloki z godzinnym-dwugodzinnym okresem czuwania między nimi. Historyk A. Roger Ekirch dowodzi, że ludzie przed rewolucją przemysłową spali bifazowo.

Argumentem wspierającym tezę o dwufazowym śnie jest wynik eksperymentu przeprowadzonego przez psychiatrę Thomasa Wehra. 8 osób zostało zamkniętych na miesiąc w pomieszczeniu, w którym przez 14 godzin na dobę panowała ciemność, co miało symulować warunki, w jakich żyli ludzie przed wynalezieniem elektryczności. Początkowo uczestnicy badania spali przez około 11 godzin na dobę, co prawdopodobnie pozwalało im wyrównać niedobór snu. Po kilku dniach wszyscy zaczęli sypiać snem segmentowym (cztery godziny snu, 2-3 godziny czuwania i kolejne cztery godziny snu).

Ponadto taki rodzaj snu obserwuje się u niektórych współczesnych plemion afrykańskich.

Podpowiedz coś

Jeśli ktoś chce znacznie skrócić czas swojego snu, to najłatwiej będzie mu wprowadzić metodę everyman.

Podpowiedz coś

Aby z powodzeniem spać po 2-3 godziny (metoda dymaxion i Uberman) trzeba mieć predyspozycje genetyczne.

Odkryto, że osoby z mutacją genu DEC2 śpią dużo krócej niż przeciętni ludzie i nie odczuwają z tego powodu najmniejszego zmęczenia. Szacuje się, że taką mutację ma 1-5% ludzi.

Podpowiedz coś

Niektórzy uważają, że sen polifazowy jest naturalny dla ludzi, ponieważ w  podobny sposób śpią dzieci i osoby starsze. Może to być argument przemawiający za spróbowaniem tego rodzaju snu.

Podpowiedz coś

Istnieją społeczności, w których przetrwały wzorce snu polifazowego z zaledwie 4-6 godzinnym snem nocnym i wieloma drzemkami w ciągu całego dnia. Może to być argument przemawiający za spróbowaniem tego rodzaju snu.

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Ocena: 4.26 (19 ocen)

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 92)

Zobacz wszystkie