Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 263 źródeł. Ulepszony 1 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 51 razy
    cerris
  • pomógł 27 razy
    gorgiasz
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 10 razy
    Agnieszka
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Czy pszenica jest zdrowa?

ostatnio ulepszony 24 listopada 2016, 8.33

W skrócie
Podpowiedz coś

Pszenica będąca składnikiem zrównoważonej diety jest bezpieczna dla zdrowia.

Niestety zazwyczaj pszenica spożywana jest w swojej najmniej korzystnej formie - oczyszczonej i bardzo często w towarzystwie szkodliwych cukrów oraz tłuszczy (hot dogi, wafelki, pizze, hamburgery), dlatego należy zwracać uwagę na to jakie produkty pszeniczne spożywamy oraz w jakiej ilości.

Pszenica zawiera w swoim składzie witaminy (głównie z grupy B) i minerały (m.in. selen, mangan, cynk), błonnik, białko i węglowodany - zdecydowanie więcej tych składników zawartych jest w produktach pełnoziarnistych niż w produktach z pszenicy rafinowanej (białej mąki). 

Dla niektórych osób spożywanie pszenicy może być szkodliwe. Pszenicę powinny wyeliminować ze swej diety osoby chore na celiakię oraz cierpiące na nietolerancję glutenu.  

Wbrew pojawiającym się opiniom pszenica nie wywołuje szeregu chorób, np. schizofrenii, ADHD, autyzmu, cukrzycy typu 1. Wyłącznie osoby chore na celiakię mogą mieć większe ryzyko zachorowania na niektóre z chorób. 

Badania pokazują, że spożywanie dużych ilości produktów pełnoziarnistych może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego, raka piersi, a także chorób serca. 

W szczegółach
Podpowiedz coś

Składniki odżywcze 

Pszenica zawiera wiele cennych składników odżywczych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Wyroby z pszennej mąki pełnoziarnistej cechuje większa zawartość składników mineralnych w porównaniu do wyrobów z mąki jasnej. Najwięcej witamin i minerałów mają otręby pszenne.

Podpowiedz coś

Pszenica jest dobrym źródłem witamin z grupy B, a także minerałów, szczególnie selenu i manganu. W mniejszym stopniu dostarcza witaminę E.

Pszenica jest źródłem witamin z grupy B (ryboflawiny, tiaminy, niacyny, kwasu foliowego, witaminy B6), witaminy E, witaminy K, a także minerałów - selenu, manganu, magnezu, żelaza, fosforu, potasu, cynku, miedzi, wapnia.

Mąka pełnoziarnista ma więcej witamin i minerałów w porównaniu do mąki jasnej.

Bardzo bogatym źródłem składników odżywczych są otręby pszenne. 100 g otrębów pszennych zapewnia 23-29% dziennego zapotrzebowania na witaminę B5, ryboflawinę i niacynę, w 65-70% na witaminę B6 i kwas foliowy, a w 125% na tiaminę. Dostarcza 35% dziennego zapotrzebowania żelaza, 60% magnezu, 82-84% fosforu i cynku, 113% selenu i 665% manganu.

100 g jasnego chleba pszennego jest dobrym źródłem witamin z grupy B, dostarcza 18-26% dziennego zapotrzebowania na tiaminę, ryboflawinę, niacynę, kwas foliowy, a także 6% dziennego zapotrzebowania na witaminę B6. Dostarcza 1% dziennego zapotrzebowania na witaminę E oraz 6% na witaminę K. Ponadto jest źródłem minerałów, najwięcej dostarcza manganu (56% dziennego zapotrzebowania) i selenu (41% dziennego zapotrzebowania). Zawiera 12-19% dziennego zapotrzebowania na wapń, żelazo, magnez i fosfor. W mniejszym stopniu dostarcza (5-8% dziennego zapotrzebowania) potas, cynk, miedź.

Pieczywo z razowej mąki pszennej jest bogatsze w niektóre składniki mineralne i witaminy w porównaniu do pieczywa jasnego. 100 g chleba razowego pszennego dostarcza zbliżoną ilość witamin z grupy B - 10-20% dziennego zapotrzebowania, a także żelaza, magnezu i fosforu - 17-20% dziennego zapotrzebowania. Wyróżnia się ilością witaminy E - dostarcza 4% dziennego zapotrzebowania, a także witaminy K - 12% dziennego zapotrzebowania. Ma więcej niż jasne pieczywo manganu (94% dziennego zapotrzebowania) i selenu (55% dziennego zapotrzebowania). Ponadto dostarcza cynku (10% dziennego zapotrzebowania) i miedzi (13% dziennego zapotrzebowania).

Podpowiedz coś

Produkty pszenne zawierają błonnik

Produkty pełnoziarniste mają więcej błonnika niż przetworzone, przykładowo 100 g chleba pszennego jasnego ma 3,2 g błonnika, bułek pszennych 3,4 g, a chleba pszennego razowego 5,9 gNajwięcej błonnika mają otręby pszenne, bo w 100 g aż 42 g. 

Nie ma ustalonego dziennego zalecanego spożycia błonnika. Różne wytyczne podają, że powinno spożywać się 20-40 g błonnika dziennie. Natomiast wystarczające dzienne spożycie błonnika dla osób dorosłych to 25 g.

Podpowiedz coś

Produkty pszenne są źródłem węglowodanów.

100 g jasnego pieczywa pszennego ma 49,6 g węglowodanów, a razowego pieczywa pszennego 41,5 g.

Zalecane dzienne spożycie węglowodanów dla dzieci od pierwszego roku życia i osób dorosłych to 130 g. Dodatkowo węglowodany nie powinny stanowić więc niż 50-70% całkowitej energii pożywienia.

Podpowiedz coś

Pszenica jest źródłem białka.

Białka pszenicy są dobrze trawione przez człowieka. Ich strawność jest podobna do strawności innych białek roślinnych i wynosi ok. 90%. 

100 g chleba pszennego jasnego ma 8,3 g białka, a razowego 6,7 g, bułki pszenne mają 7,7 g białka.

Dzienne spożycie białka powinno wynosić 10-15% zapotrzebowania na energię. Zalecane spożycie dla osób dorosłych szacuje się na 0,9 g/kg/masy ciała. W Polsce spożycie białka jest na ogół 1,5-2 razy wyższe niż ustalone poziomy zapotrzebowania.

Podpowiedz coś

Więcej informacji o zbożach i ich składnikach odżywczych znaleźć można w artykule: Jakie pieczywo najlepiej jeść?

Podpowiedz coś
Podpowiedz coś

Amylopektyna A

Podpowiedz coś

Pszenica ma w swoim składzie amylopektynę A.

 

Produkty zawierające duże ilości amylopektyny A mają wysoki indeks glikemiczny (IG) i powodują szybki wzrost poziomu glukozy we krwi i wyrzuty insuliny.

W efekcie, szybciej trawimy takie produkty i wcześniej odczuwamy głód.

 

Warto więc pamiętać, aby do produktu z pszenicy o wysokim indeksie glikemicznym dobierać produkty o niskim indeksie - wówczas posiłek będzie miał średni indeks glikemiczny (np. do porcji pieczywa duża ilość warzyw).

Na podstawie stosunku amylozy do amylopektyny wylicza się wartość indeksu glikemicznego (IG) produktów spożywczych zawierających skrobię - im więcej amylopektyny A, tym wyższy IG. Indeks glikemiczny określa jak szybko zwiększa się stężenie glukozy we krwi, czym IG większy, tym wzrost glukozy we krwi szybszy.

Wyróżniamy produkty o małym (IG < 50), średnim (50 < IG > 70) i dużym (IG > 70) indeksie glikemicznym. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym są szybciej trawione przez organizm, przez co szybciej odczuwamy uczucie głodu. Przy czym, spożywanie podczas jednego posiłku produktów o wysokim i niskim indeksie glikemicznym powoduje, że cały posiłek ma średni indeks glikemiczny.

Pszenica ma IG równe 85. Natomiast produkty z pszenicy mają różny indeks glikemiczny, chleb pszenny ma IG 70, pełnoziarnisty pszenny IG 68-70, a makaron z pszenicy durum gotowany al dente IG 43.

Produkty o wysokim indeksie glikemicznym powodują gwałtowny wzrost poziomu glukozy w krwi i nagłe wyrzuty insuliny.

Naukowcy badają, czy nadmierne spożycie produktów o wysokim indeksie glikemicznym może prowadzić do insulinoopornościBadanie przeprowadzone na szczurach pokazało, że spożycie produktów z dużą ilością amylopektyny może prowadzić do rozwinięcia insulinooporoności.

Podpowiedz coś

Lektyna

Podpowiedz coś

Lektyny charakterystyczne dla pszenicy to aglutynina kiełków pszenicy (WGA).

 

Można znaleźć wiele opinii o negatywnym działaniu WGA na zdrowie człowieka (np. na jelita i układ odpornościowy), ale nie znaleźliśmy danych, które by to potwierdzały.

 

Znane jest negatywne oddziaływanie innych roślinnych lektyn na organizm (szczególnie roślin strączkowych), ale pod wpływem wysokiej temperatury jest ono neutralizowane.

Głównym źródłem lektyn w diecie są nasiona roślin strączkowych (np. fasola 'Kidney', fasola 'Jaś', soja). Lektyny spożywane w surowych produktach mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Odnotowywano przypadki zatrucia lektynami wśród ludzi w wyniku spożycia surowej lub niedogotowanej fasoli. Jedzenie prawidłowo przyrządzonych produktów zawierających lektyny nie stanowi zagrożenia.

Podpowiedz coś

Fityniany

Podpowiedz coś

Pszenica zawiera fityniany, które spożywane w dużej ilości mogą utrudniać wchłanianie żelaza, cynku, magnezu i wapnia

Ryzyko zmniejszonego wchłaniania pierwiastków występuje tylko u osób spożywających dużo produktów pełnoziarnistych.

W 100 g pszenicy znajduje się 0,52-1,05 g fitynianów. To podobna, a czasem nawet mniejsza, ilość w porównaniu do innych zbóż i roślin strączkowych, np. 100 g kukurydzy ma 0,62-1,17 g fitynianów,  100 g groszku - 0,72-1,23 g, 100 g soi - 1,2-1,75 g, 100 g owsa - 0,9-1,42 g.

Rodzaj produktów wytworzonych z pszenicy różni się ilością fitynianów. W 100 g rafinowanej mąki jest 0,2-0,4 g fitynianów, w 100 g mąki pełnoziarnistej 0,6-1 g, a w 100 g otrębów pszennych 3,12-5,84 g fitynianów.  

Badania pokazują, że fityniany spożywane w dużej ilości mogą utrudniać wchłanianie żelaza, cynku, magnezu i wapnia. W jednym z badań stwierdzono, że wprawdzie fityniany zmniejszały poziom wchłaniania magnezu z pieczywa pełnoziarnistego, ale i tak takie pieczywo dostarcza więcej magnezu niż jasne pieczywo.

Z drugiej strony, kwas fitynowy ma właściwości antyoksydacyjne, a także może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na raka jelita grubego.

Podpowiedz coś

Saponina

Podpowiedz coś

Niektórzy uważają, że saponiny (kolejny składnik pszenicy) niszczą czerwone krwinki. Rzeczywiście obserwowano taką zależność w różnych badaniach, ale saponiny spożywane wraz z pokarmem są bezpieczne dla zdrowia.

Głównym źródłem saponin w diecie są rośliny strączkowe, np. soja, fasola, soczewica, bób, a także orzeszki ziemne i szpinak. Badania na zwierzętach pokazują, że śmiertelna dawka saponin to 25-3000 mg/kg masy ciała. Nie znaleźliśmy danych jak dużo saponin znajduje się w pszenicy. 

Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podawanie saponin - powodują wtedy uszkodzenie wątroby, hemolizę czerwonych krwinek, problemy z oddychaniem, a także zmniejsza się śmiertelna dawka. Ponadto obserwuje się, że saponiny są toksyczne dla ryb i owadów. 

Z drugiej strony badania wskazują, że saponiny mogą zmniejszać poziom cholesterolu u kilku gatunków ssaków, w związku z tym podejrzewa się, że mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej u ludzi.

Podpowiedz coś

Gluten

Podpowiedz coś

Pszenica zawiera gluten, czyli mieszankę białek roślinnych - gliadyny i gluteniny. Co ważne, gluten znajduje się nie tylko w pszenicy, ale również m.in. w jęczmieniu i życie. 

Podpowiedz coś

Gluten jest szkodliwy tylko dla osób chorujących na celiakię (ok.1% populacji) oraz posiadających nadwrażliwość na gluten (ok. 5-10% populacji).

Podpowiedz coś

Warto wspomnieć, ze są osoby posiadające alergię na pszenicę ( 0,3-3% populacji). W tym przypadku alergia na pszenicę może mieć związek nie tylko z reakcją organizmu na gluten, ale również z innymi składnikami pszenicy.

Podpowiedz coś

W powszechnej opinii można spotkać się z głosami, ze gluten jest powiązany z występowaniem takich chorób jak np. autyzm, ADHD.

Badania naukowe wykazują ten związek jedynie w przypadku osób chorych na celiakię lub posiadających nadwrażliwość na gluten - nie w przypadku zdrowych osób.

Podpowiedz coś

Jeśli podejrzewamy, że spożywanie glutenu ma na nas negatywny wpływ, to powinniśmy skontaktować się z lekarzem, a następnie wykonać niezbędne badania (badania serologiczne krwi, biopsję jelita cienkiego, ewentualnie badanie genetyczne).

 

Objawy celiakii to m.in. bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, chudnięcie, zmniejszenie łaknienia. 

 

Najczęstsze objawy nadwrażliwości na gluten to ból brzucha, wysypka, bóle głowy, zmęczenie, biegunka, wzdęcia. 

 

Objawy alergii na gluten to m.in. pokrzywka, świąd skóry, świąd i pieczenie w jamie ustnej, biegunka, ból brzucha. 

 

Bardzo ważne jest by przed zdiagnozowaniem choroby nie przechodzić na dietę bezglutenową, ponieważ może to zafałszować wyniki.

Diagnostyka celiakii

Aby zdiagnozować celiakię oznacza się stężenie najczęściej dwóch z trzech dostępnych przeciwciał:

  • przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA)
  • przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG)
  • przeciwko deamidowanej gliadynie ("nowej gliadynie" DGP lub GAF).

Brak przeciwciał nie zawsze oznacza brak celiakii. Również obecność tych przeciwciał nie zawsze potwierdza celiakię, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej mogą być również obecne np. w łuszczycy, czy chorobie Leśniewskiego-Crohna. Do pełnego rozpoznania niezbędne jest wykonanie biopsji jelita cienkiego. W przypadku celiakii obserwuje się zanik kosmków jelitowych.

Dostępne są również badania genetyczne, u osób, które nie mają antygenów HLA-DQ2 lub HLA-DQ8 można z dużym prawdopodobieństwem wykluczyć celiakię. Obecność tych antygenów stwierdza się je u 96% chorych na celiakię. Warto pamiętać, że chociaż antygeny te predysponują do rozwoju celiakii to nie każda osoba, która je ma będzie chora na celiakię.

Diagnostyka nadwrażliwości na gluten

Nadwrażliwość na gluten rozpoznaje się wykonując badania serologiczne na obecność przeciwciał AGA, które występują o 50% osób z nadwrażliwością na gluten. Osoby z nadwrażliwością na gluten nie mają charakterystycznych dla celiakii przeciwciał tTG i EmA. Nie obserwuje się również zmian w jelicie. U osób takich nie wykryto alergii. Jednocześnie spożywanie glutenu powoduje u nich niepożądane reakcje organizmu. Badania genetyczne w diagnostyce nadwrażliwości na gluten nie są miarodajne.

Diagnostyka alergii na gluten

W przypadku diagnostyki alergii wykonuje się badanie poziomu IgE swoistego dla glutenu, ale nie zawsze jest to skuteczna metoda. Ważne jest, by wykluczyć celiakię, w tym celu bada się poziom IgA EmA lub tTG, które nie są obecne w przypadku alergii na gluten. Najbardziej wiarygodnym testem jest dieta eliminacyjna z ponownym wprowadzeniem uczulającego pokarmu.

Podpowiedz coś

Skrobia

Podpowiedz coś

W skład pszenicy wchodzi skrobia.

 

Niektórzy uważają, że skrobia gnije w jelitach stanowiąc pożywienie dla organizmów chorobotwórczych.

Nie znaleźliśmy nigdzie informacji by coś takiego miało miejsce.

 

Natomiast prawdą jest, że 3-20% skrobi przedostaje się do jelita w postaci niestrawionej i można ją rozpatrywać jako składnik błonnika pokarmowego.

Podpowiedz coś
Podpowiedz coś

Celiakia i nietolerancja glutenu oraz skorelowane choroby

Podpowiedz coś

W przypadku nietolerancji pszenicy, a dokładniej zawartego w niej glutenu, wyróżniamy celiakię, nadwrażliwość na gluten oraz alergię.

Celiakia jest chorobą o podłożu genetycznym. Dwa razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn, rozpoznaje się ją w każdym wieku. Przynajmniej 1% populacji europejskiej i Stanów Zjednoczonych ma celiakię. W Polsce zachorowalność jest podobna, ale szacuje się, że tylko 5% przypadków celiakii jest wykrywana. Nieleczona celiakia prowadzi do zaniku kosmków jelita cienkiego odpowiedzialnych za wchłanianie składników odżywczych. Celiakię leczy się stosując dietę bezglutenową.

Nadwrażliwość na gluten cechują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunka, wzdęcia), a także symptomy takie jak bóle głowy czy łatwe męczenie się. Objawy te ustępują po wyłączeniu z diety ziaren zbóż. Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten może dotyczyć ok. 5-10% populacji. W przypadku osób cierpiących na nadwrażliwość na gluten wykonana diagnostyka w kierunku alergii na pszenicę lub celiakii jest negatywna. Obecnie nie wiadomo jaka jest przyczyna powstawania nadwrażliwości na gluten.

Alergia na pszenicę dotyczy 0,3-3% dzieci i dorosłych. Alergia na pszenicę może mieć związek nie tylko z reakcją organizmu na gluten, ale również z innymi składnikami pszenicy np. inhibitorami alfa-amylazy, inhibitorem proteinazy serynowej. Podstawą leczenia alergii na gluten jest dieta bezglutenowa.

Podpowiedz coś

Nie jest znany dokładny związek między celiakią, a cukrzycą typu 1. Wiadomo, że celiakia i cukrzyca typu 1 bardzo często występują razem, a stosowanie diety bezglutenowej być może ogranicza liczbę zachorowań na cukrzycę typu 1.

Celiakia dotyka 0,6-16,4% osób chorujących na cukrzycę typu 1. Częstość występowania celiakii u dzieci z cukrzycą typu 1 jest wyższa niż u dzieci bez cukrzycy.

Aby zachorować na cukrzycę typu 1 trzeba mieć predyspozycje genetyczne. Cukrzyca typu 1 i celiakia mają podobne podłoże genetyczne. Nie jest znany mechanizm aktywujący cukrzycę typu 1. Pewną rolę mogą odgrywać czynniki środowiskowe m.in zakażenia wirusowe, krótki okres karmienia piersią, stres.

Badania pokazują, że dieta bezglutenowa nie ma wpływu na rozwijającą się cukrzycę typu 1. Z drugiej strony są badania na zwierzętach, które pokazują zmniejszenie przypadków cukrzycy typu 1 na diecie bezglutenowej. Obserwuje się zmniejszenie przypadków cukrzycy typu 1 u osób chorych na celiakię, które stosują dietę bezglutenową. Również odnotowano przypadek dziecka nie chorującego na celiakię, u którego zastosowanie diety bezglutenowej spowodowało remisję cukrzycy typu 1.

Podpowiedz coś

Nietolerancja produktów zawierających gluten może wpływać na płodność kobiet i mężczyzn, a także na przebieg ciąży.

Ukryta celiakia może być przyczyną częstych poronień u kobiet i bezpłodności. Jedno z badań pokazuje, że u kobiet z celiakią dochodzi do poronień cztery razy częściej niż w ogólnej populacji. Z drugiej strony jest badanie, które wskazuje, że ryzyko wystąpienia problemów z płodnością u kobiet z celiakią nie jest wyższe niż w ogólnej populacji. Wyjątkiem są kobiety, u których zdiagnozowano celiakię między 25 a 29 rokiem życia, obserwuje się u nich nieznaczny wzrost bezpłodności w porównaniu do zdrowych kobiet.

W badaniach zaobserwowano, że kobiety z celiakią rodzą dzieci z mniejszą wagą urodzeniową. Natomiast kobiety, których partnerzy są chorzy na celiakię, mają większe ryzyko rozwiązania ciąży przez cesarskie cięcie.

U mężczyzn chorujących na celiakię istnieje większe ryzyko problemów z płodnością niż w ogólnej populacji.

Kobiety z chorobą trzewną, które nie są na diecie bezglutenowej, szybciej wchodzą w okres menopauzy, przez co mają krótszy okres płodności.

Podpowiedz coś

Spożycie glutenu jest kojarzone z wieloma chorobami neurologicznymi. Zauważono, że w przypadku osób chorych jednocześnie na celiakię i ADHD lub autyzm stosowanie diety bezglutenowej zmniejsza objawy tych chorób. Nie jest znany związek między celiakią a schizofreniądepresją.

Autyzm

Można znaleźć opinie, że stosowanie diety bezglutenowej poprawia stan osób z autyzmem. Rzeczywiście u niektórych osób obserwuje się taką zależność. Jednak na podstawie obecnych badań naukowych przejście na dietę bezglutenową zaleca się wyłącznie chorym na autyzm, u których stwierdzono celiakię lub wrażliwość na gluten. Są badania, które wskazują, że stosowanie diety bezglutenowej przez osoby autystyczne nie przynosi korzyści. Jeśli chodzi o związek między celiakią a autyzmem, to zdania są podzielone. Nie są znane dokładne przyczyny powstania autyzmu, zakłada się, że na rozwój choroby wpływają czynniki genetyczne i środowiskowe.

Ataksja

Ataksja jest jedną z najczęściej występujących chorób neurologicznych u osób z celiakią. Związek ataksji z celiakią ma prawdopodobnie podłoże genetyczne.

Zgodnie z badaniami u ok. 12% osób wrażliwych na gluten występuje sporadyczna ataksja, dla porównania w ogólnej populacji u 5%. Jedno z badań pokazuje, że ataksja glutenowa może stanowić nawet do 40% przypadków sporadycznej ataksjiPrzejście na dietę bezglutenową może polepszyć stan osób z ataksją glutenową i ograniczyć rozwój choroby.

Depresja

Są badania, które pokazują, że chorzy na celiakię mają większe ryzyko depresji. Jednak przejście na dietę bezglutenową nie zmniejsza objawów depresji.​ Znaleźliśmy tylko jedno badanie, do tego przeprowadzone na dzieciach z celiakią, które wskazywało, że wprowadzenie diety bezglutenowej powodowało zmniejszenie objawów depresji.

Choroba afektywna dwubiegunowa

Chorobę afektywną dwubiegunową (ChAD) wywołują czynniki środowiskowe i predyspozycje genetyczne. Stwierdzono, że chorzy na ChAD mają zwiększoną liczbę przeciwciał przeciwko gliadynie - białku obecnemu w pszenicy.

ADHD

ADHD może być jednym z objawów nieleczonej celiakii. Badania pokazują, że stosowanie diety bezglutenowej u osób z ADHD i celiakią powoduje poprawę.

Alzheimer

W jednym badaniu zaobserwowano u chorych jednocześnie na Alzheimera i celiakię, że przejście na dietę bezglutenową powodowało cofanie się Alzheimera.​ 

Jedno badanie wskazuje, że występowanie celiakii u osób chorych na Alzheimera nie jest częstsze niż u zdrowych osób.

Schizofrenia

Teza o tym, że schizofrenia może mieć jakiś związek z celiakią wzięła się m.in. z obserwacji Dohana. Zauważył on, że podczas II wojny światowej zmniejszyła się liczba przypadków hospitalizacji osób ze schizofrenią, co powiązał z ograniczoną dostępnością produktów zbożowych. Podobną zależność między spożywaniem zbóż a schizofrenią zaobserwowano u dorosłych ludzi z wysp Pacyfiku. Lokalna ludność nie spożywała w ogóle pszenicy lub spożywała bardzo małe jej ilości. Okazało się, że przypadki schizofrenii były sporadyczne. Jednocześnie, po przejściu mieszkańców wysp pacyficznych na dietę z dużą zawartością pszenicy poziom przypadków schizofrenii był na takim samym poziomie jak u mieszkańców Europy.

Związek między celiakią a schizofrenią wciąż nie jest jasny. Niektóre badania pokazują, że ryzyko wystąpienia schizofrenii u pacjentów z celiakią jest wyższe niż w ogólnej populacji oraz, że między tymi chorobami jest jakiś związek. Z drugiej strony jest wiele badań, które tego nie potwierdzają. Jednocześnie u niektórych osób ze schizofrenią, które przeszły na dietę bezglutenową obserwuje się poprawę stanu zdrowia.

Epilepsja

Ataki epilepsji mogą być jednym z objawów celiakii.

Podpowiedz coś

Osoby chore na celiakię mają wyższe ryzyko chłoniaka nieziarniczego, gruczolakoraka jelita cienkiego, a także nowotworów przewodu pokarmowego. Niektórzy uważają, że większe ryzyko jest tylko w pierwszym roku po zdiagnozowaniu celiakii.

Podpowiedz coś

Problemy ze szkliwem i nawracające afty mogą być oznaką celiakii. Osoby z celiakią mają problemy ze szkliwem, ponieważ gluten pobudza organizm do produkcji przeciwciał przeciwko białkom odpowiedzialnym za produkcję szkliwa zębów.​

Podpowiedz coś

Jednym z pierwszych objawów celiakii może być zapalenie stawów.

Podpowiedz coś

Wśród osób z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy chorzy na celiakię stanowią 2-8%.  Jednocześnie stosowanie diety bezglutenowej raczej nie powoduje zatrzymania choroby.

Podpowiedz coś

Badania dają sprzeczne wyniki, jeśli chodzi o związek między celiakią a występowaniem stwardnienia rozsianego.

Badanie przeprowadzone w Iranie z udziałem 161 osób ze stwierdzonym stwardnieniem rozsianym pokazało, że choroba ta nie ma związku z celiakią. Z drugiej strony, inne badanie wykazało, że u osób chorych na stwardnienie rozsiane ryzyko wystąpienia celiakii jest od 5,5 do 11 razy większe niż w ogólnej populacji.

Podpowiedz coś

Celiakia może dawać objawy podobne do zespołu jelita drażliwego.

Podpowiedz coś

Osoby chore na celiakię mają mniejsze ryzyko raka płuc, raka jelita grubego i raka piersi.

Podpowiedz coś

Badanie, w którym obserwowano 9363 dzieci i 4969 dorosłych pokazuje, że nie ma związku między celiakią a zapaleniem mięśnia sercowego​, kardiomiopatią lub zapaleniem osierdzia. Jednocześnie u osób chorych na kardiomiopatię i celiakię obserwuje się poprawę stanu zdrowia w przypadku przejścia na dietę bezglutenową.

Podpowiedz coś

Jedno badanie pokazuje, że osoby z rozpoznaną celiakią mają mniejsze ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczegohipercholesterolemiizawału serca.

Podpowiedz coś

Otyłość, uzależnienie, problemy skórne, zakwaszenie organizmu

Podpowiedz coś

Wbrew powszechnym opiniom spożywanie produktów pszennych nie powoduje otyłości. Wzrost wagi bierze się przede wszystkim ze spożywania nadmiernej ilości kalorii i braku ruchu. Wprawdzie obserwuje się, że osoby spożywające więcej produktów pełnoziarnistych mają mniejszą wagę niż osoby spożywające jasne pieczywo, ale różnica ta może wynikać z faktu, że osoby z pierwszej grupy bardziej dbają o swoje zdrowie.

Podpowiedz coś

Niektórzy uważają, że pszenica uzależnia, ale nie znaleźliśmy żadnych badań naukowych, które potwierdzałyby to lub wykluczały.

W testach laboratoryjnych wykazano, że gliadyny uwalniają peptyd zwany gliadomorfiną, który może wywoływać objawy podobne do działania opium, ale nie ma badań, które by potwierdziły, że gliadorfiny mogą przenikać przez jelita i dostawać się do układu nerwowego.

Podpowiedz coś

Produkty pszenne nie powodują zakwaszenia organizmu, bo jedzenie w bardzo małym stopniu wpływa na równowagę kwasowo-zasadową organizmu.

Podpowiedz coś

Prawdopodobnie spożywanie bardzo dużych ilości produktów pszennych może mieć negatywny wpływ na trądzik i problemy skórne. Problem ten dotyczy jednak osób nie stosujących zbilansowanej diety.

Produkty pszenne zdaniem niektórych powiększają trądzik, ponieważ mają wysoki indeks glikemiczny (IG). Rzeczywiście pszenica ma wysokie IG, bo aż 85. Natomiast produkty z pszenicy mają różny indeks glikemiczny, chleb pszenny ma IG 70, pełnoziarnisty pszenny IG 68-70, a makaron z pszenicy durum gotowany al dente IG 43. Warto pamiętać, że spożywanie podczas jednego posiłku produktów o wysokim i niskim indeksie glikemicznym powoduje, że cały posiłek ma średni indeks glikemiczny

Większość badań wskazuje, że spożywanie pokarmów o wysokim indeksie glikemicznym negatywnie wpływa na trądzik, a spożywanie jedzenia o niskim indeksie glikemicznym zmniejsza trądzik. Znaleźliśmy tylko jedno badanie, które pokazuje, że rodzaj spożywanych produktów (o wysokim lub niskim indeksie glikemicznym) nie ma wpływu na nasilenie trądziku.

Podpowiedz coś

W jednym z badań zauważono, że spożywanie bardzo dużych ilości jasnego pieczywa i ciastek wiąże się ze wzrostem ryzyka raka piersi.

Podpowiedz coś

Produkty pełnoziarniste i ochrona przed chorobami

Podpowiedz coś

Spożywanie produktów pełnoziarnistych może zmniejszyć ryzyko chorób serca. Natomiast trudno powiedzieć jaki jest wpływ otrębów pszennych i błonnika pszennego na poziom trójglicerydów.

Badania pokazują, że produkty wielozbożowe zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej. W jednym z badań wskazano, że spożywanie dziennie trzech porcji pełnoziarnistych produktów zmniejsza ryzyko chorób serca wśród osób w średnim wieku, głównie dzięki obniżeniu ciśnienia.

Jeśli chodzi o wpływ otrębów pszennych i błonnika pszennego na poziom trójglicerydów, to dane są sprzeczne. Są badania, które pokazują, że otręby pszenne mogą zwiększać stężenie trójglicerydów, ale są i takie, które pokazują, że otręby pszenne nie mają wpływu na poziom trójglicerydów. Podobnie jest w przypadku błonnika pszennego, część badań wskazuje, że może podnieść poziom cholesterolu HDL (tzw. "dobrego" cholesterolu), ale są również badania, które pokazują, że wzrost poziomu HDL jest nieznaczny.

Podpowiedz coś

Spożywanie produktów pełnoziarnistych być może zmniejsza ryzyko cukrzycy typu 2.

Przypadki cukrzycy typu 2 stanowią 90% zachorowań na cukrzycę. Aby zachorować na cukrzycę typu 2 trzeba mieć predyspozycje genetyczne, ale bardzo dużą rolę odgrywają czynniki środowiskowe aktywujące chorobę - nadwaga, brak aktywności fizycznej, nadmierne spożycie tłuszczów i alkoholu.

Istnieją badania, które pokazują, że spożywanie pełnoziarnistych produktów zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Jednak jedna z analiz zwraca uwagę, że jest wciąż zbyt mało badań dobrej jakości, by móc jednoznacznie stwierdzić, czy spożywanie produktów pełnoziarnistych zmniejsza ryzyko cukrzycy typu 2.

Podpowiedz coś

Spożywanie otrębów pszennych i pełnoziarnistego chleba pszennego może zmniejszać ryzyko raka piersi i raka jelita grubego

Podpowiedz coś

Produkty wielozbożowe poprawiają perystaltykę jelit przez co ich spożywanie korzystnie wpływa na funkcje przewodu pokarmowego.

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 263)

Zobacz wszystkie