Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 138 źródeł. Ulepszony 2 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 51 razy
    cerris
  • pomógł 27 razy
    gorgiasz
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 10 razy
    Agnieszka
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Czy mleko jest zdrowe?

ostatnio ulepszony 31 sierpnia 2016, 14.54

Pokaż zmiany
W skrócie
Podpowiedz coś

Mleko, niezależnie od rodzaju (UHT, pasteryzowane, prosto od krowy), spożywane w umiarkowanych ilościach jest zdrowe, ponieważ:

  • zawiera wapńwitaminę A, D i E, witaminy z grupy B oraz magnez i cynk
  • dostarcza pełnowartościowe białko i dobrze przyswajalny tłuszcz,
  • stymuluje produkcję mucyn (śluzu) pełniących funkcje ochronne w układzie pokarmowym.

Wbrew powszechnym opiniom:

  • hormony wzrostu nie są podawane krowom mlecznym,
  • mleko nie zawiera pozostałości antybiotyków.
  • mleko nie zaśluzowuje organizmu,

Istnieją jednak pewne kontrowersje, które sprawiają, że bezpieczniej pić mleko w umiarkowanych ilościach:

  • trudno stwierdzić, czy estrogeny zawarte w mleku mają wpływ na ludzi,
  • badania pokazują, że duże spożycie mleka (2-3 szklanki dziennie) może wiązać się ze wzrostem ryzyka zachorowania na raka jajnika lub raka prostaty,
  • nie wiadomo do końca, czy przyczynia się do wzrostu zachorowań na choroby układu krwionośnego lub układu krążenia,
  • mleko jest głównym źródłem galaktozy, która przyczynia się do pojawienia się stresu oksydacyjnego, ten z kolei m.in. przyspiesza proces starzenia się i powoduje choroby serca. Trudno jednak stwierdzić, czy picie mleka również wywołuje stres oksydacyjny (tym bardziej, że mleko jest równocześnie źródłem substancji antyoksydacyjnych),
  • nie wiadomo na pewno, czy mleko wzmacnia kości.

Nie przez każdego mleko jest dobrze tolerowane:

  • białka mleka mogą wywoływać reakcje alergiczne - dotyczy to głównie dzieci, 
  • niektóre osoby po wypiciu mleka mogą mieć dolegliwości ze strony układu pokarmowego, wiąże się to z nietolerancją laktozy. Nie trzeba jednak całkowicie rezygnować z mleka, ale należy wypijać je podczas posiłków lub jednorazowo mniejsze jego ilości,
  • duże spożycie mleka może przyczynić się do pojawienia się trądziku i nasilać jego objawy.
W szczegółach
Podpowiedz coś

Korzyści z picia mleka

Podpowiedz coś

Mleko jest bogatym źródłem dobrze przyswajalnego wapnia.

Litr mleka krowiego zawiera od ok. 700 do 1100 mg wapnia. Szklanka (200 ml) mleka 0,5% dostarcza 242 mg wapnia.

Zalecane dziennie spożycie (RDA) wapnia wynosi 1000 mg dla mężczyzn w wieku 19-65 i dla kobiet 19-50. W starszym wieku zapotrzebowanie na wapń zwiększa się, dla mężczyzn >66 lat i kobiet >51 lat zalecane dzienne spożycie wapnia wzrasta do 1200 mg. Maksymalne bezpieczne spożycie wapnia to 2500 mg/dzień dla osób w wieku 19-50 lat, a w przypadku osób 50+ 2000 mg/dzień.

Zawartość wapnia w różnych produktach spożywczych (w 100g):

7cd0eab071d6b8a58e7624a9711946e4.jpg

Wapń z mleka przyswajany jest w około 30%. Z kromki pełnoziarnistego chleba w 82%, ale aby dostarczyć tyle wapnia, ile z jednej szklanki mleka, należałoby zjeść prawie 6 kromek chleba. Średnie przyswajanie wapnia z pożywienia wynosi 30-40%, ale w przypadku małego spożycia wapnia jego wchłanianie zwiększa się do 75%.

Na dobre przyswajanie wapnia z mleka ma wpływ zawarta w nim kazeina, laktoza oraz korzystna proporcja wapnia do fosforu.

Podpowiedz coś

Mleko jest źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D i E oraz witamin z grupy B, a także magnezu i cynku. Mleko nie jest jednak głównym źródłem tych witamin i minerałów - przykładowo szklanka mleka dostarcza 5% dziennego zapotrzebowania na witaminę A, ok. 5 % na witaminę B1 i 2% na witaminę E.

Podpowiedz coś

Mleko jest źródłem pełnowartościowego białka (obecnego głównie w mięsie, rybach, serze i mleku). Wspomaga ono m.in. wzrost młodego organizmu.

Mleko zawiera w swoim składzie pełnowartościowe białka, czyli zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy, które są maksymalnie wykorzystane przez nasz organizm. Oprócz podtrzymywania funkcji życiowych umożliwiają one wzrost młodego organizmu oraz utrzymanie równowagi azotowej osób dorosłych.

Zalecane dzienne spożycie (RDA) dla dorosłego człowieka to 0,90 g białka/kg masy ciała, czyli 65-kilogramowy mężczyzna powinien dziennie spożyć 58,5 g białka, a 55-kilogramowa kobieta - 49,5 g białka. W Polsce spożycie białka wśród młodzieży i osób dorosłych jest na ogół 1,5-2-krotnie wyższe niż zalecane. Jest to ilość uznawana za bezpieczną dla zdrowia. Długotrwała dieta wysokobiałkowa prowadzi do zwiększonego wydalania wapnia z moczem, a także powoduje obciążenie nerek i wątroby.

Mleko krowie zawiera około 30 różnych białek. Wszystkie białka razem stanowią przeciętnie 30-35 g w 1 litrze mleka. Szklanka mleka (250 ml) zawiera około 8 g białka. Dla porównania 100 g piersi z kurczaka zawiera 22 g białka. Strawność białek pochodzenia zwierzęcego wynosi powyżej 93%. Nie stwierdzono różnicy w strawności białka w zależności od rodzaju mleka (surowe, mikrofiltrowane, UHT).

Podpowiedz coś

Białka mleka mają wiele właściwości prozdrowotnych. Mogą działać przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo, przeciwnowotworowo, przeciwzakrzepowo, przeciwzapalnie i regulować ciśnienie krwi.

Podpowiedz coś

Mleko jest źródłem łatwo przyswajalnego tłuszczu stanowiącego dobre źródło energii. Zaleca się, aby wszystkie rodzaje tłuszczów stanowiły 20-35% dostarczanej energii, ale nie mniej niż 15%. Przykładowo, mężczyźni ważący 70 kg w wieku 31-50 lat i prowadzący siedzący tryb życia, aby dostarczyć 15% niezbędnej energii w postaci tłuszczu, powinni spożyć 39-45 g tłuszczu/dzień, a kobiety spełniające te same kryteria - 33-37 g/dzień. Szklanka 3,2% mleka (200 ml) zawiera 6,4 g tłuszczu.

Podpowiedz coś

Tłuszcz mleka zawiera kwas linolowy (CLA), który wykazuje działanie przeciwnowotworowe, przeciwmiażdżycowe i przeciwcukrzycowe. Jego ilość w mleku waha się od 2 do 27 mg/g tłuszczu. Jednak trudno dostarczyć odpowiednią ilość kwasu linolowego pochodzącego z mleka, ponieważ np. antynowotworowe działanie kwasu linolowego występuje dopiero przy spożyciu 3 g/dobę, a dostarczenie takiej ilości wymagałoby wypicia ok. 10 szklanek mleka.

Podpowiedz coś

Podczas trawienia kazeiny powstaje peptyd pobudzający wydzielanie mucyn (śluzu) pełniących funkcję ochronną w układzie pokarmowym.

W czasie trawienia kazeiny powstaje peptyd (beta-kazomorfina-7), który stymuluje wydzielanie różnych rodzajów mucyn (śluzu) przez nabłonek. Mucyny pełnią funkcję ochronną w układzie pokarmowym, stanowiąc barierę dla różnych mikrobów i patogenów, a także chronią przed działaniem toksyn i kwasów, neutralizując ich działanie. Spożywanie mleka oraz produktów mlecznych, ze względu na stymulowanie produkcji mucyn i obecność w nich wapnia wzmacniającego funkcje ochronne mucyn, przynosi ulgę w przypadku chorób wrzodowych układu pokarmowego.

Podpowiedz coś

Nie można przedawkować wapnia, spożywając mleko ani doprowadzić w ten sposób do hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego stężenia wapnia we krwi. Wapń można przedawkować, spożywając suplementy lub nadmierne ilości witaminy D.  Jednak większość przypadków hiperkalcemii spowodowana jest chorobami układu endokrynnego i nowotworami.

Podpowiedz coś

Niedobór witaminy K może powodować tzw. paradoks wapnia, czyli stan, w którym pomimo dużej podaży wapnia dochodzi do demineralizacji kości i odkładania się wapnia w naczyniach krwionośnych. Ponadto wiele badań pokazuje, że niedobory witaminy K wiążą się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości, a także ze wzrostem ryzyka wystąpienia chorób układu krwionośnegoNiedobory witaminy K występują rzadko, najczęściej dotyczą noworodków, osób z chorobami wątroby, z zespołem złego wchłaniania, a także przyjmujących antybiotyki lub leki o działaniu przeciwzakrzepowym.

Podpowiedz coś

Picie mleka nie przyczynia się do powstawania niedoborów wapnia, hipokalcemii (zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy krwi) i hiperkarcurii (nadmierne wydalanie wapnia z moczem).

Najczęstszą przyczyną hipokalcemii są zaburzenia hormonalne. W takim przypadku poziomu wapnia nie podniesie nawet bardzo duże spożycie wapnia w pożywieniu. Inne jej przyczyny to niedobór witaminy D, magnezu lub nadmiar fosforanów w surowicy krwi.

Do hiperkalciurii, czyli nadmiernego wydalania wapnia wraz z moczem, dochodzi z powodu większego wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego, co jest spowodowane bogatobiałkową dietą, nadmiarem witaminy D lub jest uwarunkowane genetycznie. Zwiększone wydalanie wapnia wiąże się również z nadmiernym spożyciem soli kuchennej. Inną przyczyną jest zwiększone uwalnianie wapnia z kości spowodowane m.in. hiperwitaminozą witaminy D, chorobami nowotworowymi, nadczynnością tarczycy lub przytarczyc, a także długotrwałym unieruchomieniem. Przyczyną zwiększonego wydalania wapnia z moczem może być też hiperkalciuria nerkowa, będąca wynikiem upośledzonej reabsorpcji wapnia przez komórki cewek nerkowych.

Podpowiedz coś

Potencjalne zagrożenia, które nie są prawdziwe

Podpowiedz coś

Hormon wzrostu znajdujący się w mleku nie ma wpływu na ludzki organizmPonadto zawartość hormonu wzrostu w mleku dostępnym w Polsce jest niska, ponieważ znajduje się w nim wyłącznie hormon BGH, który jest produkowany naturalnie przez krowy. Przepisy Unii Europejskiej zabraniają podawać krowom mlecznym sztuczny hormon wzrostu rBGH. Zarówno BGH, jak i rBGH powodują wzrost innego hormonu - insulinopodobnego czynnika wzrostu IGF-1.

Podpowiedz coś

Zgodnie z prawem mleko nie zawiera pozostałości antybiotyków, a różne testy potwierdzają, że prawo jest przestrzegane. Gdyby jednak zdarzyło się, że mleko zawiera pozostałości antybiotyków, to jego wypicie w bardzo rzadkich przypadkach mogłoby wywołać reakcję alergiczną u osób uczulonych na dany lek.

W przypadku podawania zwierzętom antybiotyków mleko teoretycznie może zawierać ich pozostałości. Odpowiednie postępowanie z leczonymi zwierzętami, przestrzeganie okresu karencji oraz zachowanie higieny ma chronić mleko przed zanieczyszczeniami tego typu. Zgodnie z przepisami prawa mleko dostępne w sklepach nie powinno zawierać pozostałości antybiotyków, a punkty skupu są zobligowane do odmawiania przyjęcia skażonego mleka. Ponadto w Unii Europejskiej od 1998 roku obowiązuje zakaz dodawania do pasz antybiotyków wykorzystywanych w leczeniu ludzi.

Mleko sprzedawane w polskich sklepach można uznać za bezpieczne. Przeprowadzony w 2015 roku w Polsce test 14 różnych mleka nie wykrył w nich pozostałości antybiotyków, podobnie jak test przeprowadzony w 2003 roku.

Chociaż obrót lekami i ich podawanie zwierzętom podlegają różnym regulacjom, to nie można wykluczyć przypadków, w których mleko zawiera pozostałości antybiotyków. Takie mleko w bardzo rzadkich przypadkach wywołuje reakcję alergiczną u osób uczulonych na dany lek.

Podpowiedz coś

Spożycie mleka nie ma wpływu na zwiększenie poziomu cholesterolu w organizmie.

Poziom cholesterolu w organizmie w niewielkim stopniu zależy od ilości cholesterolu pochodzącego z produktów spożywczych. Dodatkowo zawartość cholesterolu w mleku nie jest aż tak duża. W 100 ml 3,5% mleka jest 14 mg cholesterolu, a w 100 ml 0,5% mleka tylko 2 mg. Dla porównania 100 g sera edamskiego tłustego zawiera 71 mg cholesterolu, a dwa średnie jaja kurze - 360 mg. Nie ustalono normy górnego spożycia cholesterolu na dzień. Uznaje się, że obecne spożycie na poziomie około 300 mg dziennie jest bezpieczne.

Podpowiedz coś

Kazeina znajdująca się w mleku nie powoduje powstawania w żołądku trudnych do strawienia grudek ani nie zaśluzowuje organizmu.

Niektórzy uważają, że kazeina zawarta w mleku po dostaniu się do żołądka ścina się, tworząc twarde grudki trudne do strawienia, a w wyniku jej bakteryjnego trawienia wytwarza się gęsty śluz oblepiający cały organizm i blokujący absorpcję substancji odżywczych. Dostępne dane naukowe zaprzeczają, by kazeina tworzyła długo zalegające grudy. Badania nie potwierdzają również twierdzenia, że picie mleka zwiększa ilość produkowanego w organizmie śluzu lub powoduje katar.

Podpowiedz coś

Komórki somatyczne znajdujące się w mleku nie są szkodliwe dla ludzi, ale ich zbyt wysoki poziom może wiązać się z pozostałościami antybiotyków i obecnością szkodliwych drobnoustrojów.

Nie ma podstaw, by sądzić, że spożywanie komórek somatycznych zawartych w mleku ma szkodliwy wpływ na człowieka. Ich obecność w mleku jest czymś naturalnym. Jednak zbyt duża liczba komórek somatycznych świadczy np. o nieprawidłowym dojeniu, chorobach wymion albo zaniedbaniach higienicznych, co może wiązać się z zanieczyszczeniem mleka pozostałościami antybiotyków lub przeniknięciem do niego bakterii.

Zawartość od 20 do 200 tysięcy komórek somatycznych w mililitrze mleka świadczy o zdrowiu krów. Rozpatrując liczbę komórek somatycznych w odniesieniu do mleka pozyskanego od wszystkich zwierząt w stadzie, należy stwierdzić, że ich zawartość na poziomie 200-300 tysięcy w 1ml mleka zbiorczego wskazuje na pojedyncze przypadki mastitis (zapalenie wymienia), a przekroczenie wartości 300 tysięcy/ml sugeruje konieczność interwencji weterynaryjnej. W Unii Europejskiej norma dla mleka zbiorczego wynosi 400 000 komórek somatycznych/ml.

Podpowiedz coś

Picie mleka prawdopodobnie nie wywołuje ani nie nasila objawów astmy. Jednocześnie niektóre badania sugerują, że rezygnacja z mleka może złagodzić objawy tej choroby.

Podpowiedz coś

Nie wykazano, aby picie mleka przyczyniało się do autyzmu.

Podpowiedz coś

Spożywanie mleka nie ma związku z zachorowaniem na cukrzycę typu 1, ale jest ono niewskazane dla osób chorych na cukrzycę, reaktywną hipoglikemię i insulinooporność. Po spożyciu mleka gwałtownie wzrasta produkcja insuliny i jednocześnie nie ma reakcji ze strony glukozy.

Podpowiedz coś

Picie mleka nie zakwasza organizmu, ponieważ dieta w minimalnym stopniu wpływa na pH organizmu.

Podpowiedz coś

Potencjalne zagrożenia, co do których nie ma pewności

Podpowiedz coś

Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy picie mleka wzmacnia, czy osłabia kości. Być może nie ma w ogóle wpływu na częstotliwość złamań.

Kilka badań, w tym jedna metaanaliza, potwierdza, że picie mleka zarówno w małych jak i w dużych ilościach nie ma związku z częstotliwością złamań. Badanie kohortowe, przeprowadzone na prawie 61,5 tys. kobiet i 45 tys. mężczyzn w Szwecji wskazuje z kolei, że większe spożycie mleka wiąże się z większym ryzykiem złamań. Jednak sami autorzy sugerują ostrożną interpretację własnych wyników, ze względu na obserwacyjny charakter badań. Natomiast wyniki innego badania sugerują, że u osób, które piją codziennie cztery szklanki mleka, dochodzi do złamań kości o 72% rzadziej niż u osób, które mleka nie piją.

Uważa się, że picie mleka wzmacnia kości, ponieważ jest ono źródłem wapnia. W wielu badaniach, w których wapń podawano w postaci suplementów zaobserwowano korzystny wpływ na kości, w tym mniejsze ryzyko złamań. Jednak przeprowadzona metaanaliza daje odmienne wyniki.

Ponadto wapń jest jednym z czynników, który ma wpływ na gęstość kości. Mineralizację kości poprawia na przykład ruch, natomiast deminaralizacja związana jest m. in. z wiekiem oraz stresem oksydacyjnym. Jedno z badań sugeruje, że picie mleka wiąże się ze zwiększeniem stresu oksydacyjnego, ale sami autorzy sugerują ostrożną interpretację wyników ze względu na obserwacyjny charakter badania.

Podpowiedz coś

Trudno jednoznacznie określić, czy spożywanie mleka wiąże się ze wzrostem ryzyka zachorowania na choroby układu krwionośnego.

Są badania, które pokazują, że mleko może przyczyniać się do wzrostu zachorowania na choroby serca. Jedno z badań wiąże to z obecnością laktozy w mleku, ale nie stwierdza, czy picie mleka i wystąpienie choroby wieńcowej łączy związek przyczynowo-skutkowy. Natomiast badanie kohortowe przeprowadzone w Szwecji na grupie ok. 61 tys. kobiet i 45 tys. mężczyzn wskazuje na zależność spożycia mleka i większą śmiertelność z powodu chorób serca. Brak jednak randomizowanych badań klinicznych w tym temacie. Z kolei inne badanie stwierdza, że spożycie fermentowanego mleka może zmniejszyć ryzyko choroby sercowo-naczyniowej.

Podpowiedz coś

Mleko jest głównym źródłem galaktozy, która razem z glukozą tworzy laktozę. Badania na zwierzętach pokazują, że galaktoza powoduje stres oksydacyjny, który m.in. przyspiesza proces starzenia się i powoduje choroby serca. Jednak trudno jednoznacznie stwierdzić, czy picie mleka powoduje stres oksydacyjny u ludzi. Co więcej, mleko zawiera substancje (np, witaminę A, E, koenzym Q10), które mają właściwości antyoksydacyjne, a tym samym zapobiegają pojawieniu się stresu oksydacyjnego.

Galaktoza występuje w mleku wszystkich ssaków oraz w prawie wszystkich produktach roślinnych. Najwięcej galaktozy zawiera mleko i jest to jej główne źródło w diecie człowieka. W 100 g mleka znajduje się 2500 mg galaktozy, dla porównania w takiej samej porcji sera Cheddar jest 600 mg, a w owocach i warzywach od 2 do 40 mg.

Badania na zwierzętach pokazują, że galaktoza przyczynia się do wystąpienia stresu oksydacyjnego. Stres oksydacyjny to zaburzenie równowagi między natężeniem procesów oksydacyjnych i antyoksydacyjnych. Stres oksydacyjny przyczynia się m.in. do chorób układu krążenia, reumatoidalnego zapalenia stawów, aktywuje procesy neurodegeneracyjne (np. chorobę Alzheimera), a także przyspiesza proces starzenia. Jest bardzo dużo czynników sprzyjających powstaniu stresu oksydacyjnego, należy do nich m. in. palenie papierosów, nadmierny wysiłek fizyczny, zanieczyszczenie środowiska, a także niedopowiednia dieta bogata w wysokoprzetworzone produkty. Stan równowagi antyoksydacyjnej-prooksydacyjnej jest regulowany przez organizm, w czym pomocne są m.in. substancje antyoksydacyjne.

Jedno z badań przeprowadzone na ludziach sugeruje, że picie dużych ilości mleka (średnio trzy szklanki dziennie) wiąże się ze zwiększeniem stresu oksydacyjnego właśnie ze względu na zawartość galaktozy. Jednak sami autorzy sugerują ostrożną interpretację wyników, ponieważ badania miały charakter obserwacyjny. Należy podkreślić, że mleko jest źródłem antyoksydantów: witamin E i A, skoniugowanego kwasu linolowego (CLA) oraz koenzymu Q10.

2 dyskusje

Spożycie mleka być może przyczynia się do wzrostu ryzyka zachorowania na raka jajnika i raka prostaty.

Mleko w swoim składzie zawiera laktozę i to ona uznawana jest za czynnik sprzyjający powstaniu raka jajnika. Badania obserwacyjne przeprowadzone na dużych grupach (30-80 tys. uczestników) pokazują, że zwiększone spożycie laktozy (2-3 szklanek mleka dziennie) zwiększa ryzyko wystąpienia raka jajników. Badanie przeprowadzone na grupie 150 osób również potwierdza tę hipotezę. Są jednak badania przeprowadzone na małych próbach (100-500 uczestników), które nie wykrywają związku między spożyciem mleka a wzrostem ryzyka zachorowania na raka jajnika. Istnieje badanie pokazujące, że stosowanie doustnej antykoncpecji zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jajnika spowodowane konsumpcją laktozy.

Badanie kohortowe przeprowadzone na grupie około 21,5 tys. osób wykazało, że spożycie mleka przyczynia się do wzrostu ryzyka zachorowania na raka prostaty, przy czym spożycie mleka pełnego wiąże się z jego złośliwą formą. W innych badaniach zaobserwowano, że picie dwóch lub więcej szklanek mleka dziennie wiązało się z wyższym ryzykiem raka prostaty. Jednak do końca nie wiadomo, czy wzrost ryzyka wystąpienia raka prostaty wiąże się z piciem mleka, czy z dużym spożyciem wapnia.

Podpowiedz coś

Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy estrogeny zawarte w mleku mają wpływ na ludzi.

Mleko zawiera w swoim składzie pewną ilość hormonów żeńskich - estrogenów i progesteronu. Większość estrogenów przyjmowanych wraz z pożywieniem pochodzi z nabiału. Badanie przeprowadzone na bardzo małej grupie osób (liczącej tylko 7 mężczyzn, 5 kobiet i 6 dzieci) pijącej codziennie dwie szklanki mleka wykazało wpływ estrogenów zawartych w mleku na poziom hormonów u ludzi - u uczestników badania wzrósł poziom estrogenów we krwi, a u mężczyzn dodatkowo zmalał poziom testosteronu. Z kolei badanie przeprowadzone na szczurach pokazało, że zawartość estrogenów w mleku jest na tyle mała, że nie mają one wpływu na szczury.

Podpowiedz coś

Mleka nie powinny spożywać osoby chore na galktozemię, czyli zaburzenie metabolizmu galaktozy. Należy pamiętać, że mleko pozbawione laktozy wciąż zawiera galaktozę.

Podpowiedz coś

Potwierdzone zagrożenia

Podpowiedz coś

Zawarte w mleku białka mogą wywoływać reakcje alergiczne. Najczęściej dotyczy to dzieci.

Alergenami w mleku są najczęściej beta-laktoglobulina, alfa-laktoalbumina, albumina surowicy bydlęcej i kazeina. Alergia na mleko zależy w dużym stopniu od wieku chorego. Najczęściej spotykana jest u dzieci, rzadziej u dorosłych. Jej spadek można zaobserwować już od trzeciego roku życia. Alergia na mleko występuje u 6-8% dzieci i 1-3% dorosłych. Objawy alergii na białko mleka krowiego to zespół atopowego zapalenia skóry i objawy żołądkowo-jelitowe, rzadziej jest to astma czy nieżyt nosa. Należy rozróżnić alergię na mleko od nietolerancji mleka. Obie mogą mieć podobne objawy, ale mają różne przyczyny. Alergia jest warunkowana mechanizmami immunologicznymi, a nietolerancja wynika z nietrawienia laktozy.

Podpowiedz coś

Osoby z nietolerancją laktozy po spożyciu mleka mają dolegliwości ze strony układu pokarmowego, ale nie muszą one całkowicie rezygnować z mleka i produktów mlecznych. Mogą wypijać mleko podczas posiłków lub jednorazowo mniejsze jego ilości, a także spożywać fermentowane przetwory z mleka, np. kefir lub jogurt.

Osoby nietrawiące mleka nie produkują enzymu laktazy, który jest niezbędny do trawienia laktozy zawartej w mleku. Problemy z trawieniem mleka ma większość mieszkańców Dalekiego Wschodu, Arabowie i Afrykańczycy. W Europie problemów z trawieniem mleka nie ma 80% Polaków, 85% Niemców, 98% Szwedów i 62% Greków. Nietolerancja laktozy pojawia się wraz z wiekiem. Jednak proces ten można powstrzymać - u osób, które regularnie piją mleko, laktaza może być produkowana przez całe życie w ilościach wystarczających do trawienia laktozy.

Nietolerancja laktozy wiąże się z objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak wzdęcia, bóle brzucha, przelewanie, ale co ważne - spożywanie laktozy nie prowadzi do uszkodzenia przewodu pokarmowego. Osoby nietolerujące laktozy mogą spożywać fermentowane przetwory z mleka, np. kefir lub jogurt. Ponadto mogą wypijać mleko podczas posiłków lub jednorazowo mniejsze jego ilości.

Podpowiedz coś

Surowe mleko może zawierać chorobotwórcze bakterie, ale jednocześnie jest źródłem dobrych bakterii. Natomiast w mleku pasteryzowanym mogą zostać toksyny bakterii będące przyczyną zatruć pokarmowych, jednak statystyki pokazują, że zatrucia wywołane toksynami są rzadkie.

Spożywanie surowego mleka wiąże się z możliwością zarażenia się chorobotwórczymi mikroorganizmami: Salmonellaspp., Campylobacter spp., Escherichia coli O157:H7, Yersinia enterocolitica, Listeria monocytogenes and Staphylococcus aureus. Jest to szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci, osób starszych, osób z obniżoną odpornością i kobiet w ciąży. Jednocześnie surowe mleko zawiera dobre bakterie np. Bifidobacterium i Lactobacillus, które mają korzystny wpływ na pracę przewodu pokarmowego. W Polsce surowe mleko można kupić w mlekomatach lub bezpośrednio od rolnika.

Bakterie znajdujące się w surowym mleku mogą wydzielać toksyny, które nie są w pełni usuwane w procesie pasteryzacji. Szczególnie niebezpieczne są enterotoksyny gronkowcowe wywołujące zatrucia pokarmowe. W przeciwieństwie do komórek wegetatywnych gronkowców, które giną w temperaturze ok. 65°C, są oporne na ogrzewanie. Warto jednak podkreślić, że zatrucia pokarmowe spowodowane enterotoksynami są rzadkie, w 2011 roku w krajach Unii Europejskiej zanotowano tylko 345 takich przypadków. Co więcej, zatrucia nie były powodowane tylko spożyciem skażonego mleka, lecz również produktów drobiarskich, piekarskich, a także serów.

Podpowiedz coś

Duże spożycie mleka może przyczynić się do pojawienia się trądziku i nasilać jego objawy.

Dzieje się tak, ponieważ mleko jest insulinogenne, tzn. po wypiciu mleka zwiększa się poziom insuliny we krwi. Z kolei wysoki poziom insuliny powoduje wzrost poziomu insulinopodobnego czynnika wzrostu IGF-1, który stymuluje podziały komórek naskórka i rogowacenie skóry w obrębie ujść gruczołów łojowych, nasila łojotok, a także podnosi poziom hormonów męskich androgenów dodatkowo pobudzająch gruczoły łojowe do produkcji łoju.

Dieta, szczególnie wysokoglikemiczna (powodująca wysoki wzrost poziomu glukozy we krwi) i insulinogenna, jest jednym z czynników sprzyjających pojawieniu się lub nasileniu trądziku. Głównymi przyczynami trądziku są łojotok, nadmierne rogowacenie w obrębie mieszka włosowego, namnażanie się bakterii, stany zapalne, a także hormony, uwarunkowania genetyczne i środowiskowe.

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 138)

Zobacz wszystkie