Porządnie sprawdzamy każdy temat.

Edytorzy

Anuluj
Artykuł na podstawie 14 źródeł. Ulepszony 4 razy dzięki Waszym podpowiedziom.

Zbieramy dla Was wiedzę korzystając z rzetelnych źródeł i badań. Nie zawsze jesteśmy w stanie dotrzeć do wszystkich informacji, dlatego liczymy na Waszą pomoc.

Dzięki Waszym podpowiedziom artykuły Mózgów są ulepszane i aktualizowane, podobnie jak artykuły Wikipedii.

Najbardziej pomocne Mózgi

  • pomógł 51 razy
    cerris
  • pomógł 27 razy
    gorgiasz
  • pomógł 10 razy
    Rol
  • pomógł 10 razy
    Agnieszka
  • pomógł 3 razy
    anonimowy Mózg
  • pomógł 2 razy
    ToPP
  • pomógł 2 razy
    Michał Klu
  • pomógł 1 razy
    ama
  • pomógł 1 razy
    Jan Kowalski
  • +4

Pomagaj ulepszać artykuły dodając swoje podpowiedzi!

Czy gotowanie w szybkowarze jest zdrowe?

ostatnio ulepszony 23 kwietnia 2015, 12.28

Pokaż zmiany
W skrócie
Podpowiedz coś

Gotowanie w szybkowarze jest zdrowe, ale nie jest znacząco lepsze od gotowania tradycyjnego. W obu wypadkach gotuje się w wodzie, więc składniki odżywcze są do niej wypłukiwane. W przypadku szybkowaru wypłukuje się ich trochę mniej, ponieważ wyższe ciśnienie i wyższa temperatura (120 stopni Celsjusza) przyspieszają czas gotowania. Z badań eksperymentalnych wynika, że znaczenie dla zachowania składników odżywczych ma przede wszystkim sposób gotowania (na wodzie lub na parze). Liczy się również czas gotowania potraw, a wyższa temperatura sprawia, że jest on krótszy. 

Szybkowar daje dużo gorsze rezultaty niż gotowanie na parze, jeśli chodzi o pozostawianie składników odżywczych. Należy jednak pamiętać, że niezależnie od sposobu gotowania razem z dobrymi składnikami w podobnych proporcjach usuwane są także te złe (m.in. azotany i azotyny). Dlatego gotowanie np. bardziej zanieczyszczonych warzyw na parze nie zawsze będzie korzystne dla zdrowia.

W szczegółach
Podpowiedz coś

Gotowanie w szybkowarze powoduje trochę mniejszą utratę składników odżywczych (o 5-10%) niż podczas tradycyjnego gotowania. Warzywa przygotowywane w szybkowarze tracą mniej składnikow odżywczych takich jak wapń, magnez, sód i potas niż warzywa gotowane tradycyjnie w wodzie, ale więcej niż warzywa gotowane na parze.

W badaniach eksperymentalnych gotowanie w szybkowarze powodowało utratę wapnia i sodu mniejszą o 5% w porównaniu do gotowania tradycyjnego, o 10% mniejszą utratę magnezu, o 11% mniejszą utratę potasu. Gotowanie w szybkowarze jest zdrowsze od gotowania tradycyjnego, ale różnica w zawartości składników odżywczych nie jest duża. Najprawdopodobniej składniki odżywcze z warzyw są wypłukiwane przez wodę, ale krótszy czas gotowania sprawia, że tracimy ich mniej.

Utrata składników mineralnych w zależności od sposobu gotowania (na przykładzie marchewki):

  • wapń: gotowanie tradycyjne -64%; gotowanie w szybkowarze -59%; gotowanie na parze w parowarze -29%;

  • magnez: gotowanie tradycyjne -62%; szybkowar -52%; parowar -38%;

  • sód: gotowanie tradycyjne -38%; szybkowar -33%; parowar -22%;

  • potas: gotowanie tradycyjne -45%; szybkowar -34%; parowar -30%.
Podpowiedz coś

Gotowanie ziemniaków w szybkowarze, w porównaniu do gotowania tradycyjnego, powoduje taką samą lub mniejszą utratę witaminy C  (w zależności od sposobu przyrządzenia ziemniaków).

Optymalny sposób tradycyjnego gotowania ziemniaków (wyszorowanych, nieobranych, wrzuconych do wrzątku) daje taki sam efekt jak gotowanie obranych ziemniaków w szybkowarze, utrata witaminy C w obu wypadkach wynosi ok. 20%. W wypadku tradycyjnego gotowania obranych ziemniaków wrzuconych do wrzątku straty witaminy C wynoszą ok. 30%, a w wypadku obranych ziemniaków wrzuconych do zimnej wody - 40% .

Podpowiedz coś

Rośliny tracą właściwości antyoksydacyjne - zdolność do usuwania z organizmu wolnych rodników, wpływających na rozwój wielu chorób, spowalnianie procesów starzenia - w porównywalnym stopniu podczas gotowania w szybkowarze i gotowania tradycyjnego.

Oba te sposoby prowadzą do największych strat w porównaniu z innymi sposobami gotowania, takimi jak np. podgrzewanie na patelni grillowej, gotowanie w mikrofalówce, smażenie . W przypadku gotowania na parze brokułów straty w ilości antyoksydantów są minimalne, wynoszą przynajmniej ok. 0,3% (pełne dane nie są dostępne) , podczas gdy w przypadku gotowania w wodzie wynoszą ok. 66%, a w wypadku gotowania w szybkowarze - co najmniej ok. 47%.

Podpowiedz coś

Warzywa ugotowane w szybkowarze zawierają tyle samo lub mniej metali ciężkich (kadmu, ołowiu) w porównaniu z warzywami ugotowanymi tradycyjnie. Warzywa gotowane na parze zawierają znacznie więcej metali ciężkich w porównaniu do warzyw gotowanych tradycyjnie i w szybkowarze.

Utrata ołowiu w zależności od sposobu gotowania na przykładzie ziemniaków:

  • gotowanie tradycyjne: od -20% do -40% (w zależności od badania);
  • gotowanie w szybkowarze: -40%;
  • gotowanie w parowarze: -20%.

Utrata kadmu w zależności od sposobu gotowania na przykładzie ziemniaków:

  • gotowanie tradycyjne: -30%;
  • gotowanie w szybkowarze: -30%;
  • gotowanie w parowarze: -4%.


Ołów i kadm to metale ciężkie, które w największym stopniu przedostają się do środowiska, a potem kumulują się w owocach i warzywach

1 dyskusje

Ziemniaki ugotowane w szybkowarze, tak samo jak ziemniaki ugotowane tradycyjnie w wodzie lub na parze, nie zawierają akrylamidu, substancji podejrzewanej o szkodliwy wpływ na zdrowie.

Akrylamid powstaje w produktach skrobiowych poddanych działaniu bardzo wysokiej temperatury, głównie smażonych i pieczonych. Temperatura gotowania w szybkowarze nie jest tak wysoka jak temperatura smażenia i pieczenia, wynosi tylko ok. 120 stopni. Z tego samego powodu akrylamidu nie zawierają również ziemniaki ugotowane tradycyjnie czy ziemniaki przygotowane na parze .

Podpowiedz coś

Gotowanie w szybkowarze jest nawet kilka razy szybsze niż tradycyjne, szczególnie w wypadku długo gotujących się potrawW przypadku krótko gotujących się produktów (np. warzyw) zysk czasowy może być niewielki i łatwo potrawę rozgotować.

Podpowiedz coś

Gotowanie w szybkowarze zwiększa nieco strawność białka z roślin strączkowych w porównaniu z gotowaniem tradycyjnym.

Białko zielonego groszku, namoczonego, a nastepnie ugotowanego w szybkowarze jest strawne w 84%. Tradycyjne gotowanie namoczonego wcześniej groszku sprawia, że zawarte w nim białko jest strawne w 81%.

Podpowiedz coś

Roślin strączkowe gotowane w szybkowarze tracą więcej kwasu fitowego niż rośliny strączkowe gotowane tradycyjne. Kwas fitowy zmniejsza przyswajanie składników mineralnych z pożywienia.

Gotowanie w szybkowarze namoczonego groszku redukuje kwas fitowy o 54% (podczas gdy tradycyjne gotowanie redukuje go o 29%). Usunięcie kwasu fitowego z roślin strączkowych i zbóż jest dla nas korzystne, ponieważ utrudnia on wchłanianie ważnych składników mineralnych.

Podpowiedz coś

Warzywa ugotowane w szybkowarze (w wodzie) zawierają trochę więcej azotanów i azotynów (substancji, które w dużych ilościach mogą być szkodliwe) niż warzywa ugotowane tradycyjnie. Jeszcze więcej azotanów i azotynów zawierają warzywa ugotowane na parze (w szybkowarze lub w inny sposób).

Utrata azotanów i azotynów w zależności od sposobu gotowania na przykładzie buraka czerwonego:

  • tradycyjne gotowanie w wodzie: -66% azotanów oraz -69% azotynów;

  • gotowanie w wodzie w szybkowarze: -48% azotanów oraz -55% azotynów;

  • gotowanie na parze w szybkowarze: -8% azotanów oraz -15% azotynów.

Azotany występują w roślinach naturalnie. Ich ilość w warzywach może się zwiększać w zależności od różnych czynników np. stosowania nawozów sztucznych lub sposobu przechowywania. W małych ilościach azotany same w sobie nie są niebezpieczne dla dorosłych, ale ulegają redukcji do azotynów, które mogą reagować z innymi składnikami pożywienia i prowadzić do powstawania substancji uważanych za niebezpieczne.

Podpowiedz coś

Niektóre warzywa gromadzą więcej zanieczyszczeń niż inne, należą do nich warzywa korzeniowe (np. marchew, buraki). Jeśli obawiasz się, że warzywa, które kupujesz, mogą być bardzo zanieczyszczone, najlepiej nie jedz ich na surowo ani ugotowanych na parze, a przed spożyciem gotuj je w dużej ilości wody. Trzeba jednak pamiętać, że tak przygotowane warzywa będą miały mniej wartości odżywczych niż warzywa surowe i gotowane na parze.

Czy wiesz, że możesz mieć wpływ na zawartość tego artykułu?

Jesteśmy otwarci na nowe wskazówki i źródła. Będziemy na bieżąco uwzględniać Twoje podpowiedzi!

Nie teraz

Mózgi popierają podawane informacje źródłami - najczęściej badaniami i rzetelnymi artykułami naukowymi.

Informacje, do których dowiązane są źródła podkreślone są na żółto. Pełna lista źródeł znajduje się też na dole artykułu.

Pomóż nam udoskonalić artykuł dodając podpowiedzi do poszczególnych jego fragmentów.

Możesz śmiało wytykać nam błędy, wskazywać wartościowe źródła wiedzy i zadawać pytania!

Jak pomocny był dla Ciebie ten artykuł?

Czy jest coś, w czym moglibyśmy się poprawić?

Wyślij opinię Nie teraz

Dziękujemy za Twoją opinię!

Źródła, które przeanalizowały Mózgi (łącznie 14)

Zobacz wszystkie